Autor: Adam Podlewski
Wydawnictwo: Skarpa Warszawska

Tytułowy Henryk Wspaniały to Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz, noblista, autor „Krzyżaków” oraz „Trylogii” (z tymi dziełami najczęściej kojarzymy postać pisarza). Publikacja w żadnym razie nie jest jego kolejną biografią, raczej podsumowaniem naukowych badań i przemyśleń autora na temat twórczości naszego noblisty. Adam Podlewski wydaje się fanem Litwosa, lecz ceni nie tylko jego talent literacki. Historyk postrzega go jako zjawisko, fenomen kulturowy, który mimo upływu czasu wcale nie staje się passe. Składa się na to kilka czynników, które autor publikacji skrupulatnie analizuje. Z jednej strony, obok niewątpliwego talentu literackiego Sienkiewicza, ważną rolę odgrywa moment dziejowy, w którym pisarz tworzy. Kraj jest pod zaborami, zatem pojawia się duże zapotrzebowanie na książki pielęgnujące wiedzę o naszej historii a także na literaturę pisaną „ku pokrzepieniu serc”. Z drugiej strony, nie bez znaczenia jest rozwój nauki, technik komunikacji oraz transportu i prasy. Wszystko to wynosi Litwosa na sam szczyt kariery, ale nie decyduje o jego dalszym oddziaływaniu na polską kulturę (w tym kulturę popularną). Być może to kwestia talentu, danej tak niewielu iskry bożej? Może czegoś jeszcze? Tak czy inaczej, wpływ dzieł noblisty na polską rzeczywistość okazuje się bardzo silny nawet dziś, co z godną podziwu błyskotliwością wykazuje Adam Podlewski, dostrzegając m. in. związki „Trylogii” z popularną grą komputerową „Wiedźmin. Dziki gon”. Takich porównań w tekście znajdzie się o wiele, wiele więcej. Książce daleko do przewidywalnych opracowań spod znaku „życie i twórczość”. Zdaniem historyka, Henryk Sienkiewicz wpływa nie tylko na rodzimą kulturę i sztukę, także na światopogląd polityczny Polaków, postawy wobec narodu oraz ojczyzny, poza tym jego dzieła to studnia motywów, mitów oraz stereotypów. Publikacja w ciekawy i oryginalny sposób pokazuje jak przeszłość zazębia się z teraźniejszością, oprócz tego przynosi piękną panoramę epoki przełomu XIX i XX wieku. Oczywiście obraz rzeczywistości nie przysłania portretu głównego bohatera opowieści – wybitnego artysty, ale też człowieka ciekawego życia i świata, zaangażowanego w jego problemy, a nawet pełniącego rolę autorytetu moralnego, co kiedyś miało jeszcze jakieś znaczenie. Bardzo polecam „Henryka Wspaniałego” – to dobrze napisana, wciągająca podróż w czasie i spotkanie z artystą wielowymiarowym, ukazanym w całej okazałości. Warto kupić. Oprawa twarda, szyta.