Autorka: Laura Cumming
Wydawnictwo Literackie

Zbiór nasyconych autobiografizmem esejów poświęconych malarskim arcydziełom holenderskiego złotego wieku. Autorka to krytyczka sztuki i córka szkockiego malarza, który wprowadza ją w świat kolorów i obrazów. Relacja z ojcem stanowi jeden trzon publikacji, drugim są dzieła oglądane przez Laurę Cumming z niebywałą pieczołowitością, wrażliwością na szczegół i z szeroką wiedzą o epoce Rembrandta. Mistrz oczywiście pojawia się w książce (nie mogło by być inaczej), lecz twórcą stawianym na pierwszym planie jest jego uczeń, Carel Fabritius – autor widniejącego na okładce książki „Szczygła” – postać tragiczna. Artysta ginie w trzeciej dekadzie życia we własnej pracowni w wyniku wybuchu prochowni w Delft. Katastrofa pochłania życie wielu mieszkańców miasteczka i przypomina o tym, jak kruchy jest człowiek. Trwałość dzieła stoi tu niejako w opozycji do ludzkiej egzystencji, trwa mimo upływu wieków i wciąż przemawia do odbiorcy. Nie każdy jednak potrafi nawiązać z relację z obrazem. Laura Cumming zdecydowanie posiada tę umiejętność, co więcej, potrafi o sztuce opowiadać przepięknym językiem, który ewokuje atmosferę wyjątkowości.

Eseje całkowicie pochłaniają czytelnika. Nie znam drugiej książki, która tak mocno zaciekawia malarstwem, tak zajmująco odsłania kulisy powstawania dzieł, te najbardziej znane pokazuje w całkiem nowym świetle i tak pięknie odmalowuje miniony świat holenderskich artystów. Oczywiście interpretacja obrazów cechuje się pewnym subiektywizmem, splot fragmentów nawiązujących do biografii autorki i elementów fachowej krytyki jest trudny do rozdzielenia, jednak nie przeszkadza w lekturze, wręcz przeciwnie, wzbogaca opowieść autorki błądzącej po galeriach muzeów i meandrach własnej pamięci. Bardzo polecam publikację wszystkim zainteresowanym malarstwem a także tym, którzy szukają nowych doznań w lekturze i cenią opowieści przekazywane w wykwintnym stylu. Książka zawiera kolorowe reprodukcje omawianych arcydzieł. Oprawa twarda, szyta.