Autor: Julien Peltier
Wydawnictwo: RM

Znawca historii japońskich wojowników podejmuje rozrachunek z mitem samuraja, który, choć rozmijający się z prawdą, od wielu lat ma się dobrze i funkcjonuje w zbiorowej świadomości dzięki licznym reprezentacjom w literaturze oraz kinie. Badacz buduje wciągającą opowieść, która choć nie pretenduje do miana wyczerpującej monografii, naświetla z wielu stron tytułowy problem, ukazując narodziny elitarnej grupy wojowników, jej przemiany i różne ścieżki rozwoju aż do ostatnich dni chwały. „Samuraj to nikt inny jak „ten, który służy”. Termin (…) początkowo określał sługę osoby szlachetnie urodzonej” (s. 17). Później rozpoczyna się proces militaryzacji samurajów, wzrostu ich popularności, następnie przychodzą sinusoidalne przemiany ich statusu społecznego oraz zawodowego. Niezmienną na przestrzeni dziejów cechą, kojarzoną z tytułowymi wojownikami jest lojalność, choć, jak wynika z książki i ta nie przechodzi każdej próby. Samuraje wysoko cenią sobie niezależność i mają buntowniczą naturę, być może właśnie dzięki której robią oszałamiającą karierę od ochroniarzy, najmowanych przez osoby szlachetnie urodzone przez najważniejsze tworzywo cesarskiej armii po rebeliantów, którzy cesarza obalają, wynosząc na piedestał szoguna czyli po trosze samych siebie. Autor przybliża sylwetki intrygujących postaci z burzliwymi biografiami, które dowodzą, że choć kodeks bushidō jest jeden to samurajów było wielu (wśród nich szlachetni wojownicy, włóczędzy, zbiry, mnisi, żołnierze i polityczni gracze).

Nie da się tak łatwo naszkicować wspólnego portretu japońskiego samuraja (pełno w nim sprzeczności), badaczowi jednak jakoś ta sztuka się ostatecznie udaje. Ukazanemu w książce wojownikowi na szczęście daleko do karykatury, dobrze też, że nie podlega on idealizacji. Oczywiście z jednej strony pozostaje symbolem honoru, prawości czy poświęcenia, ale z drugiej – elementem kultu siły oraz przemocy. Ciekawe są rozważania na temat postrzegania śmierci przez tytułowych bohaterów (tu pojawia się dobrze znany, makabryczny wątek samobójstwa poprzez rozpłatanie brzucha). Zaskakują niektóre fragmenty, poświęcone wykorzystywaniu postaci samuraja do politycznych celów a także wątek seksualności wojowników czy ich stosunku do sztuki. Julien Peltier snując opowieść o wojownikach, przy okazji dużo mówi o samej Japonii i kreśli barwny obraz społeczeństwa Kraju Kwitnącej Wiśni. Kto wie – być może książka zawiera klucz do zrozumienia dzisiejszych Japończyków, kultury i zjawisk zachodzących w ich państwie. Bardzo polecam zainteresowanym tematem. Oprawa miękka, klejona.