W pierwszej osobie

Autor: Zygmunt Bauman
Wydawnictwo: Agora

Wybitny polski socjolog, filozof, naukowiec i eseista, jeden z twórców postmodernizmu, podsumowuje życie, którego pierwsza połowa przypada na trudny, dziwny czas wojen, dyktatur i totalitaryzmów, druga – na epokę zwaną przez niego samego płynną nowoczesnością. Nie udało mi się dotrzeć do informacji, dlaczego autobiografia ukazuje się dopiero teraz (prawie dekadę po śmierci autora), choć ze wstępnego rozdziału można wnioskować, że powstaje gdzieś pomiędzy 2006 a 2015 rokiem. Nie mniej jednak książka wydaje się bardzo świeża i niestety wciąż aktualna pod względem przekazu związanego z wykluczeniem czy społecznymi podziałami.

Zygmunt Bauman opowiada o swoim poznańskim dzieciństwie, dorastaniu w cieniu wojny, tułaczki i dwóch totalitaryzmów. Autor mówi również o trudnym dojrzewaniu idącym w parze z dotkliwym rozczarowaniem socjalizmem. Socjolog rozlicza się z młodzieńczych wyborów i ideałów, nie uciekając od kontrowersji narosłych wokół jego współpracy z władzą ludową. Wielkich sensacji w książce nie znajdziemy, raczej przemyślenia, na które pozwala dystans czasu, wiedza, intelekt i duże doświadczenie. Wydaje się, że Bauman wyjmuje tyle mądrości z własnej biografii, ile się da i wkłada całą tę życiową naukę w okładki publikacji, by podzielić się nią z czytelnikiem. Autor komentuje wydarzenia z przeszłości, analizuje swoje decyzje oraz przypadki, które kierowały jego losem, snuje refleksje o dobru i złu, o ludziach i społeczeństwach, o polskiej historii, o tożsamości w ogóle a także o żydowskości. Już po lekturze kilku początkowych stron widać, że „W pierwszej osobie” to nie jest tekst dla każdego, to autobiografia intelektualisty, który dzieli się nie tylko własnymi wspomnieniami, lecz także mądrą autorefleksją i głębokimi przemyśleniami na temat świata czy ludzkiej natury. Książka pokazuje jak socjolog przykłada własne teorie naukowe do narracji autobiograficznej, czyniąc z nich spójną całość. Czytelnik, sięgając po publikację, odkryje w niej prawdziwą studnię cytatów i gotowych do wzięcia sentencji. Wartościowa, poza tym świetnie napisana, błyskotliwa i bogata w celne spostrzeżenia lektura – bardzo polecam. Oprawa twarda, klejona.