Archiwa tagu: literatura popularnonaukowa

Szymalak-Bugajska Paulina, „Boznańska. Zbliżenia”

Boznańska. Zbliżenia

Szymalak-Bugajska Paulina, „Boznańska. Zbliżenia”Autorka: Paulina Szymalak-Bugajska
Wydawnictwo: Arkady

Obszerny i wydany w wielkim formacie album poświęcony sztuce Olgi Boznańskiej, powszechnie uważanej za jedną z najważniejszych polskich malarek. Boznańska trwale zapisała się w historii sztuki jako autorka pełnych głębi, zapadających w pamięć portretów, łączących realistyczny zmysł obserwacji z impresjonistycznym rozmyciem. W liczącym blisko trzysta stron albumie wydawnictwa Arkady zaprezentowano wiele spośród tych portretów, a dzięki jakości wydania odbiorca może dokładnie im się przyjrzeć. To doprawdy jakościowe spotkanie z malarstwem. Reprodukcjom obrazów towarzyszą teksty autorstwa Pauliny Szymalak-Bugajskiej – historyczki sztuki, a od 2012 roku kierowniczki Działu Sztuki w Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu. One również robią bardzo dobre wrażenie – widać, że autorka bardzo dobrze zna się na twórczości Boznańskiej, a przy tym nie chce przykrywać jej narosłymi wraz z biegiem lat interpretacjami. Szymalak-Bugajską bardziej interesują fakty niż opinie, co chyba pomaga odbiorcy nawiązać bezpośredni kontakt ze sztuką Boznańskiej. Autorka omawia konkretne obrazy, ale na ich przykładach mówi też niemało o biografii artystki, wszak bywa, że życie i sztuka się ze sobą przenikają i trudno je rozdzielić. Widać, że lubi nie tyle odczytywać obrazy, co wskazywać mniej obeznanemu od niej oglądającemu, na jakie ich elementy warto zwrócić uwagę – chodzi tu zarówno o techniczne aspekty warsztatu artystki, jak i ciekawe konteksty, których odbiorca może nie być świadomy. „Boznańska. Zbliżenia” to starannie przygotowana publikacja, którą można polecić każdemu kto chciałby zapoznać się bliżej z twórczością tej modernistycznej artystki. Oprawa twarda, szyta, w obwolucie.

Najciekawsza książka na świecie

Autor: Edward Brooke-Hitching
Wydawnictwo: Wielka Litera

Książka brytyjskiego badacza historii i pisarza, członka Królewskiego Towarzystwa Geograficznego, to zbiór ciekawostek z różnych dziedzin tematycznych i okresów historycznych. Już na stronie przedtytułowej poznajemy w przypisie jedną z nich. Dotyczy ona historii tejże strony: otóż dawniej nazywano ją po angielsku „bękartem”, a jej główną funkcją było chronienie strony tytułowej przed zabrudzeniem. Do początku XVIII wieku, kiedy książki na półkach ustawiano nie grzbietem, ale blokiem do przodu, „bękart” był wykorzystywany do identyfikacji danego dzieła.

„Najciekawsza książka na świecie” powstała na bazie zawartości pudła, w którym autor od młodych lat gromadził najbardziej fascynujące informacje ze świata. Doskonałą przestrzenią do rozwijania tego typu hobby był antykwariat z rzadkimi książkami, w którym dorastał. Stare księgi były skarbnicą fascynujących faktów i różnego rodzaju kuriozów, które notował w swoich zeszytach. Oprócz stert notatek w pudle znalazły się też kserokopie, wycinki z gazet i artykułów naukowych. Autor tworzy z tych materiałów swego rodzaju miscellanea. We wprowadzeniu określa też swoją książkę jako „papierowy pałac cudów, który można zwiedzać bez końca” czy też „zabazgrane serwetki wypadające z kieszeni maniaka” (s. 7).

W zbiorze ciekawostek znajdziemy dawne przepisy na długowieczność, szokujące dziś rady z poradnika „Wdowi skarbczyk” (1595), historię okrytego zła sławą londyńskiego szarlatana, kilka tytułów publikacji żartownisiów. Zobaczymy, jak wyglądała „Mapa Słońca” z roku 1665, gabinet osobliwości XVI-wiecznego włoskiego aptekarza czy prawosławną ikonę przedstawiającą św. Krzysztofa z psią głową.

Dowiemy się, że jamajski sprinter, Usain Bolt, ubrany w kombinezon windsuit, osiągając swoją maksymalną prędkość, oderwałby się od powierzchni największego księżyca Saturna – Tytana niczym startujący samolot. Prezydent USA Jimmy Carter oddając marynarkę do pralni zapomniał wyjąć jedną z najważniejszych rzeczy – plastikową kartę z kodami do amerykańskiego arsenału nuklearnego. Zwierzęta doświadczalne kojarzą się ludziom przeważnie z myszami lub szczurami, ale jakie stworzenie mogło być testerem pierwszego fotela lotniczego z funkcją katapulty. Aby to sprawdzić, siły lotnicze USA posłużyły się niedźwiedziem o imieniu Yogi, który po ponad siedmiu minutach lotu na spadochronie, wylądował bez uszczerbku. Jednak żeby to ocenić, bohaterskiego misia uśmiercono i przeprowadzono jego sekcję zwłok.

Każda ciekawostka opatrzona jest ikonką tematyczną (dotyczą one: wynalazków i teorii, nauki i medycyny, ciała, geografii, kosmosu, listów i książek, rozrywki, zwierząt i innych stworzeń, miłości i seksu, śmierci i życia pozagrobowego, polityki i władzy, jedzenia i picia, religii, transportu, roślin i sztuki). Napisana z pasją i poczuciem humoru książka, która dostarczy czytelnikom zarówno wszechstronnej wiedzy, jak i rozrywki. Okładka miękka, klejona. Polecam.