Archiwa tagu: Wydawnictwo Marginesy

„Krajobraz strachu. Jak stres i strach kształtują życie zwierząt”

 

Autor: Adam Zbyryt
Wydawnictwo: Marginesy

 

Adam Zbyryt jest pracownikiem Polskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków i Wydziału Biologii Uniwersytetu w Białymstoku. Zastanawia się jak można efektywniej chronić ptaki. Chciałby zdobyć dogłębną wiedzę na temat stresu, który towarzyszy zwierzętom na przykład w trakcie ucieczki przed drapieżnikami.

Okazuje się, że przyczyną stresu może być głód, hałas, zanieczyszczenie środowiska i światło. Jego poziom u zwierząt jest uzależniony od wieku, płci i inteligencji. Autor czerpie informacje z najnowszych publikacji naukowych, definiuje pojęcia, opisuje reakcje organizmu na strach, procesy zachodzące w mózgu, uwalnianie hormonów, zmiany w kościach.

Zwierzęta mają zakodowaną w genach informację o groźnych drapieżnikach. Już pisklęta potrafią odpowiednio reagować na zagrożenia. W ich mózgach jest więcej neuronów niż w mózgach małych ssaków. Ptaki mają osobowość, potrafią być empatyczne, maja zdolność odbierania złożonych bodźców, ulegają zarażeniu emocjonalnemu.

Książka Adama Zbyryta to bardzo ciekawa lektura dla osób interesujących się przyrodą. Jest napisana przystępnym, lekkim językiem. Nie brakuje w niej anegdot i śmiesznych ciekawostek. Wnikliwy czytelnik znajdzie tu wiele informacji o mechanizmach stresu, które dotyczą także ludzi. Bardzo polecam. Oprawa miękka, ilustracje czarno-białe.

„Szalone, złe i smutne”

 

Autorka: Lisa Appignanesi
Wydawnictwo: Marginesy

 

Lisa Appignanesi jest brytyjską pisarką żydowskiego pochodzenia. Urodziła się w Łodzi. Napisała kilkadziesiąt książek i wiele artykułów. W przeglądzie 4/07 omawialiśmy jej publikację „Żegnając umarłych”.

Książka „Szalone, złe i smutne” zdobyła w 2009 roku Nagrodę Brytyjskiego Stowarzyszenia Medycznego BMA. Autorka opisuje historię rozwoju psychiatrii, badań ludzkiego mózgu, stosowanych terapii. Prezentuje współczesne tendencje w medycynie, potrzebę postawienia szybkiej diagnozy i zastosowania leku. Twierdzi, że odczuła potrzebę zbadania problemu chorób psychicznych, ponieważ statystyki pokazują znaczny wzrost zachorowalności. Zastanawia się czy przyczyną tego stanu rzeczy nie jest zmiana w klasyfikowaniu zaburzeń, medykalizacja cierpienia. Przygląda się lekom, które rozbudzają zbyt wielkie oczekiwania, nie zmieniając rzeczywistości, która wywołuje stany depresyjne u pacjentów.

Idea terapii przenika cały świat Zachodu. Tymczasem okazuje się, że schorzenia są zwierciadłem czasów. Różnią się w zależności od kraju i obowiązujących w nich norm. W Japonii na przykład wyodrębniono zaburzenie u kobiet, które odczuwają silny stres związany z przejściem na emeryturę męża, który dotąd bardzo dużo pracował i właściwie nie było go w domu.

Książka jest napisana bardzo przystępnym językiem, porusza aktualną problematykę. Autorka opisuje najczęściej występujące choroby, anoreksję, depresję, nadpobudliwość. Swoją uwagę koncentruje na kobietach, bo podobno częściej chorują. Kobieca twarz często pojawia się jako ilustracja choroby psychicznej. Nie zmienił tego triumf feminizmu. O wielu zaburzeniach nadal decyduje gospodarka hormonalna. Autorka skupia się na przypadkach pojedynczych osób. Opowieść rozpoczyna od opisu przypadku Mary Lamb z 1796 roku. Sięga do literatury naukowej, listów, pamiętników, notatek lekarzy, biografii, czasopism popularnych. Lektura warta polecenia. Oprawa miękka, klejona, bibliografia, przypisy.