Przegląd Nowości

  • Jesteś wystarczająca. Jak przestać się porównywać i być sobą
        Autorka: Maja Günther Wydawnictwo Literackie   Maja Günther ukończyła studia socjologiczne. Od ponad 15 lat pracuje jako doradca i szkoleniowiec. Doradza menedżerom i pracownikom w takich tematach jak przeciążenie i stres, a także w kryzysach i konfliktach osobistych. Jest również autorką, reżyserką i twórczynią podcastu coachingowego. Publikacja ma pomóc czytelnikom w zrozumieniu mechanizmów psychologicznych, które determinują działanie. Czasami usłyszany w w dzieciństwie epitet, przezwisko lub rola pełniona w rodzinie decydują o tym, jak postrzegamy siebie w grupie. Autorka przekonuje, że porównywanie się do innych szkodzi poczuciu własnej wartości. Skutkiem niekończących się porównań mogą być zaburzenia psychiczne, poczucie wykluczenia lub wrażenie, że nie jest się integralną częścią danej wspólnoty. Każdy z nas jest niepowtarzalny i ma w życiu do zrealizowania indywidualne cele. Günther wyjaśnia teorię porównań społecznych, odróżnia dobre i złe porównania, pisze o destrukcyjnej zazdrości, budowaniu tożsamości i słuchaniu siebie. Uważa, że warunkiem wzmocnienia samego siebie jest wyjście poza strefę komfortu i przekraczanie swoich dotychczasowych granic. Ten proces jest znacznie łatwiejszy, jeśli mamy przed oczami określoną wizję i wiemy, dokąd zmierzamy. Poradnik skonstruowany w sposób logiczny, czytelny. Zawiera krótkie testy do wykonania, tabele, rysunki, motta życiowe. Oprawa miękka, klejona, przypisy końcowe.
  • Pewien mężczyzna
        Autor: Keiichirō Hirano Wydawnictwo: Czytelnik Keiichirō Hirano to wielokrotnie wyróżniany i najlepiej sprzedający się pisarz w Japonii. Ukończył prawo na uniwersytecie w Kioto. Zadebiutował w wieku 23 lat powieścią „Nisshoku” (Zaćmienie), za którą otrzymał nagrodę Akutagawy, najbardziej prestiżową japońską nagrodę literacką. Wiele jego książek zostało przetłumaczonych na języki azjatyckie i europejskie. Z dużym znawstwem pisze o sztuce i muzyce. Bohaterem książki jest młody mężczyzna, który przyjeżdża do miasteczka w górach, w poszukiwaniu pracy. Zatrudnia się przy wyrębie lasu, a w wolnych chwilach rysuje. W sklepie papierniczym poznaje Rie. Kobieta wróciła w rodzinne strony po rozwodzie i utracie dziecka. Jej syn zmarł na nowotwór. Pomiędzy dwojgiem ludzi rodzi się nić porozumienia i przyjaźni. Autor, w specyficznym dla japońskich twórców stylu, powolnym i uporządkowanym, opowiada zwyczajną historię, która już po kilku chwilach całkowicie pochłania czytelnika. Relacje pomiędzy bohaterami są harmonijne, pełne szacunku. Decydują się na ślub i wspólne życie. Wychowują wspólnie syna Rie. Rodzi im się także córeczka, której nadają imię Hana. Sielankę przerywa wypadek w lesie i śmierć Daisuke. Kobieta decyduje się powiadomić rodzinę męża, chociaż wie, że był z nią skonfliktowany. Okazuje się, że jej zmarły mąż miał fałszywą tożsamość. Ze swoim problemem zgłasza się do prawnika Akira Kido, który odtąd nie przestaje myśleć o tajemniczym mężczyźnie. Hirano dotyka najbardziej bolesnych problemów rodzinnych. Pisze o rywalizacji pomiędzy rodzeństwem, zmuszaniu do poświecenia na rzecz rodziny, toksycznych relacjach w małżeństwie, traumie związanej z utratą dziecka. Jest to głęboko psychologiczna proza z wątkami detektywistycznymi, napisana z przedziwnym spokojem, w ciszy. Opowiedziana tak, jak opowiada się zabawną anegdotę na niezobowiązującym spotkaniu z przyjaciółmi. Keiichirō Hirano zwraca uwagę na palące problemy współczesnej Japonii, stosowanie kary śmierci czy napięte relacje z Koreańczykami. Polecam. Oprawa miękka, klejona.
  • Cyklopedia. Wszystko, co musisz wiedzieć o jeździe rowerem
        Autor: Johan Tell Wydawnictwo: Znak Koncept Johan Tell to wielokrotnie nagradzany szwedzki pisarz i pasjonat kolarstwa. Tym razem zabiera czytelnika w podróż do fabryki Bianchi w Mediolanie, przez ulice Nowego Jorku, aż do Flandrii. Poszukuje początków mody na ostre koło i kawiarnie rowerowe. Bada jak śliski może być zroszony deszczem bruk. Opisuje jak we włoskiej fabryce wybija się z metalu korbę rowerową. Obserwuje brytyjskiego konstruktora ram przy pracy. Książka jest hołdem złożonym rowerowi i niektórym aspektom jazdy na rowerze. Autor przyznaje, że jest posiadaczem wielu rowerów i każdy służy mu do innego typu jazdy. Jego zdaniem rower świadczy o tym, jaką jest się osoba. Publikacja wyjątkowo atrakcyjna pod względem graficznym, błyskotliwie napisana, z pasją i poczuciem humoru. Tell opracowuje setki haseł związanych z rowerowym szaleństwem. W porządku alfabetycznym odnajdujemy ciekawe bon moty typu: „Życie przypomina rower z dziesięcioma biegami. Większość z nas ma biegi, z których nigdy nie korzysta.” Poza tym życiorysy słynnych kolarzy, fachową terminologię, najszlachetniejsze stopy metali, kolarski slang, najważniejsze marki i anegdotki. Na przykład „bombardowanie” to jazda na bombę czyli zjazd rowerem nad wąskim urwiskiem, bez zważania na własne bezpieczeństwo. Albo „flahute” to slangowe francuskie określenie na kogoś, często belgijskiej narodowości, kto lubi szybko jeździć rowerem w rzęsistym deszczu i burzy po śliskiej kostce brukowej, gdy jednocześnie inny rowerzysta ochlapuje go po twarzy tylnym kołem. Lektura idealna dla zapalonych cyklistów, którzy uwielbiają czuć wiatr we włosach, denerwują się na miejskie korki, fatalnie czują się w zapchanym tramwaju i nie chcą przyczyniać się do produkcji spalin. Polecam. Oprawa miękka, klejona, kolorowe ilustracje Lukasa Mollerstena.
  • SPATiF. Upadający pozór wolności
        Autorka: Aleksandra Szarłat Wydawnictwo Czarne   Aleksandra Szarłat jest dziennikarką, autorką książek „Żuławski. Szaman” (p. 18/2019), „Celebryci z tamtych lat” (p. 18/2014), „Prezenterki. Tele PRL” (22/2012). Jako współautorka opublikowała także: „Świat Andrzeja Fidyka” (2017), „Wnętrza gwiazd” (2011), „Nie chodź do parku w niedzielę” (1982) i „Bogowie naszej planety” (1981). Najnowsza publikacja poświęcona jest historii słynnego, warszawskiego Klubu Aktora Stowarzyszenia Polskich Artystów Teatru i Filmu. Zdaniem autorki było to towarzyskie, kulturalne i informacyjne centrum stolicy. Artystom zapewniało poczucie bezpieczeństwa. Bywanie w klubie oznaczało przynależność do elitarnej grupy, wybuchowej mieszanki ludzi składającej się z pisarzy, aktorów, tajniaków, członków KC, opozycjonistów, sportowców, waluciarzy i dziewczyn szukających szczęścia. Szarłat rozpoczyna swoja opowieść w 1945 roku, kiedy warszawiacy wracają do miasta i poszukują swoich bliskich. Wznawia działalność Związek Artystów Scen Polskich. Nowy prezes związku, Dobiesław Damięcki, dąży do porozumienia z peerelowskimi władzami. Otrzymuje nakaz zweryfikowania postawy moralnej aktorów podczas wojny. Pięć lat później w miejsce ZASP-u powołany zostaje SPATiF. Czytelnik obserwuje stopniowe zmiany, które wprowadza władza komunistyczna. Znikają słynne kawiarnie, jak „Zodiak” czy „Ziemiańska”. W ich miejsce powstają nowe, jak „Lajkonik”, z nową klientelą – pracownikami Urzędu Bezpieczeństwa. Podążamy za autorką, szlakiem słynnych lokali. Poznajemy kulisy kariery, skandale, zdrady, burzliwe romanse, sukcesy i porażki artystów, które przekazywane z ust do ust urosły do rangi anegdot. Głównym bohaterem jest tu niestety alkohol, uważany za eliksir życia, lekarstwo na zawodową porażkę i nieszczęśliwą miłość. Publikacja warta uwagi. Znajdziemy tu sporą dawkę informacji o takich artystach jak Stanisław Dygat, Kalina Jędrusik, Stefania Grodzieńska, Janusz Minkiewicz, Agnieszka Osiecka, Stefan Kisielewski, Bogumił Kobiela, Bronisław Pawlik, Zbigniew Cybulski i wielu innych. Oprawa twarda, szyta, czarno-białe zdjęcia, przypisy końcowe, bibliografia.
  • Tata. Człowiek, mit, legenda
        Autor: Mifflin Lowe Wydawnictwo: Znak   Mifflin Lowe jest amerykańskim pisarzem, autorem tekstów piosenek, muzykiem. Opublikował dwanaście książek. Bohaterem omawianej publikacji skierowanej do najmłodszych czytelników jest idealny tata. To najsilniejszy, najbardziej odważny, najszybszy i najsprytniejszy człowiek na ziemi. Zjawia się zawsze w odpowiednim momencie. Potrafi udawać Tarzana. Przemieszcza się z prędkością światła. To nic, że czasami płaci za to mandaty. Znajduje każda zgubę. Rozwiązuje najtrudniejsze zadania i czyta z zamkniętymi oczami. Mama czasami się na niego złości, ale w sumie kocha go za te jego szaleństwa. Taki tata daje dziecku poczucie siły i uczy wiary w siebie. Nawet wtedy, gdy coś się nie udaje. Ciepła, rodzinna, mądra opowieść o autorytecie, jakim powinien być każdy ojciec. Doskonale zilustrowana przez Daniego Torrenta – hiszpańskiego artystę, zdobywcę wielu wyróżnień, docenionego przez amerykańskie Stowarzyszenie Ilustratorów. Polecam. Oprawa twarda, szyta, większy format.
  • Zanim wystygnie kawa
    Zanim wystygnie kawa Toshikazu KawaguchiAutor: Toshikazu Kawaguchi                              Wydawnictwo: Grupa Wydawnicza Relacja     Książka japońskiego producenta, reżysera i dramatopisarza, złożona z czterech odrębnych historii, których akcja rozgrywa się w tej samej kawiarni w Tokio, gdzie oprócz kawy personel serwuje gościom możliwość przeniesienia się w czasie. Na taki luksus decyduje się jedna z bohaterek opowieści, około trzydziestoletnia Fumiko, ambitna dyrektor w dużej firmie IT, w której dwa lata wcześniej miała okazję poznać bystrego programistę i zakochać się w nim z wzajemnością. Goro, skuszony propozycją awansu, właśnie oznajmia kobiecie, że wyjeżdża do Ameryki, co jest równoznaczne z ich rozstaniem. Po jego odejściu Fumiko żałuje, że uniosła się dumą i nie poprosiła partnera o zmianę decyzji. Bohaterka korzysta ze znajdującego się w kawiarni wehikułu czasu, lecz podczas spotkania z Goro nie udaje jej się wypowiedzieć ułożonych wcześniej zdań i zanim wystygnie kawa, wraca do teraźniejszości. W kolejnych rozdziałach inni bohaterowie konfrontują się z przeszłością i mimo że żaden z nich nie ma wpływu na zmianę biegu wydarzeń, wracają z tej podróży odmienieni. Powieść została napisana na podstawie sztuki teatralnej i w sposób szczególny przykuwają w niej uwagę wyjątkowo dopracowane opisy wyrażające mimikę, gesty i zachowania bohaterów, nad którymi autor w stosownych momentach “gasi światło”, a zapala je tam, gdzie rozgrywają się sceny poboczne czy ukrywają fantazyjne wnętrza klimatycznej kawiarni. Możliwość przyglądania się tym wszystkim drobiazgom czyni lekturę bardzo przyjemną. Polecam. Publikacja w miękkiej, klejonej oprawie. 
  • Punkt wyjścia
    Punkt wyjścia Maciej BujanowiczAutor: Maciej Bujanowicz                                  Wydawnictwo: Stowarzyszenie Pisarzy Polskich   Podmiot liryczny w wierszach Macieja Bujanowicza – studenta filologii polskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, laureata ogólnopolskich konkursów poetyckich, redaktora naczelnego czasopisma artystyczno-naukowego “PoWiekito młody, wrażliwy i ogarnięty niepokojem mężczyzna, który pyta o mechanizmy rządzące rzeczywistością oraz szuka uzasadnienia dla sposobów postępowania człowieka w konkretnych sytuacjach. Przygląda się światu z różnych punktów odniesienia. Jednym z nich jest moment wpatrywania się w czarną otchłań odpływu zlewu, który w umyśle narratora rodzi gorzką refleksję na temat samotności najczęstszej przyczyny błędów popełnianych przez człowieka, w dodatku obsesyjnie. Ciemność towarzyszy podmiotowi lirycznemu niemal nieustannie, ale nie zawsze przynosi negatywne skojarzenia. Owszem, budzi grozę, gdy ten po przebudzeniu desperacko szuka dziennego światła, swojego domu, kogoś bliskiego, a znajduje tylko mrok. Ale czerń jawi się tu także jako symbol bezpieczeństwa odnajdywanego nocą w towarzystwie tajemniczej postaci. Refleksyjna poezja, wyrażona najczęściej w formie krótkich tekstów opisujących chwilę, sytuację, zdarzenie, obraz czy ludzki gest, które często ulatują naszej uwadze, a mogą stanowić punkt wyjścia do interpretacji świata. Publikacja w oprawie miękkiej, klejonej. 
  • Skąd
    Skąd Saša StanišićAutor: Saša Stanišić                                            Wydawnictwo Książkowe Klimaty   Książka niemieckojęzycznego pisarza bośniackiego pochodzenia, w której autor podejmuje próbę zidentyfikowania własnej tożsamości. W tej autobiograficznej opowieści Stanišić wraca pamięcią do 1992 r., kiedy w wieku 14 lat wraz z rodzicami wyemigrował z terenów objętej wojną Jugosławii do Niemiec. Zagraniczny pobyt w zamyśle miał być krótkotrwałą ucieczką, jednak finalnie bohaterowi udało się zadomowić w Heidelbergu i zostać pisarzem. Narrator swobodnie porusza się po teraźniejszości i przeszłości, przywołuje mocno zakorzenione w jego świadomości obrazy, które zebrane w całość przedstawiają autoportret emigranta. Na te utrwalone w pamięci migawki składają się wspomnienia dzieciństwa spędzonego w Jugosławii, ucieczki i przyjazdu do Niemiec, codzienności nastolatka próbującego odnaleźć się w zastanej, obcej rzeczywistości; to także powrót do Oskorušy, wioski w bośniackich górach, gdzie bohater poznaje krewnych i odwiedza groby przodków. W całej podróży towarzyszy mu babcia Kristina, której wspomnienia przefiltrowała już wyniszczająca jej umysł demencja. Powieść bardzo osobista i wzruszająca, choć autor daleki jest od tkliwych opisów i prezentuje swoją historię z pewnym dystansem, a nawet poczuciem humoru. Polecam, zwłaszcza czytelnikom, którzy potrafią docenić środkowoeuropejski melancholijny klimat. Publikacja w miękkiej, klejonej oprawie. 
  • Jak odzyskać duszę
    Jak odzyskać duszę Karina ObaraAutorka: Karina Obara                                        Wydawnictwo Oficynka   Karina Obara jest powieściopisarką i dziennikarką, autorką takich powieści jak: “Grzecherezada (P. 06/06) czy prezentowanej poprzednio: “Gracze” (P. 17/10). Po dwunastu latach wraca na listę Przeglądu z esejem, w którym swoje doświadczenia życiowe konfrontuje z refleksjami na temat poszukiwania tożsamości, duchowości i poznawania “prawdziwego Ja”. Jej rozważaniom towarzyszą liczne odniesienia do mitologii greckiej, filozofii i literatury. Przedstawiając w sposób chronologiczny zdarzenia, których doświadczyła w dzieciństwie i życiu dorosłym, a także jako kobieta – córka, matka i partnerka, autorka analizuje je przez pryzmat metafizycznego przeżycia, odnajdywanego w procesach przekształcania samej siebie poprzez wychodzenie poza własne ograniczenia. Jako wnikliwa, wrażliwa i wymagająca obserwatorka otaczającego świata, stara się dotrzeć do sensu istnienia i odróżnić iluzję (którą sama wykreowała) od rzeczywistości. Narratorka, aby uchwycić ów sens, przedkłada bogactwo duchowe nad dobra materialne i przygląda się metafizyce tożsamości, smutku, śmierci, wątpliwości oraz przemiany. Lektura intrygująca, bogata w przemyślenia o charakterze egzystencjalnym wyrażone z kobiecego punktu widzenia. Publikacja w miękkiej, klejonej oprawie, na końcu bibliografia i spis treści. 
  • Kiedy tata zamienił się w krzak
    Kiedy tata zamienił się w krzak Joke van LeeuwenAutorka: Joke van Leeuwen                                Wydawnictwo Dwie Siostry Poziom: BD I/II   Książka holenderskiej pisarki, poetki i ilustratorki, na P. 10/15 prezentowaliśmy bajkę terapeutyczną tej autorki pt.: “Ćwir!”. Niniejsza opowiada o dziewczynce zmuszonej do ucieczki przed wojną. Z wielkim żalem żegna ją ojciec, który wyrusza na front tłumacząc córce, że będzie ukrywał się w leśnym krzaku. Kilkuletnia Toda opuszcza swój dom, rozstaje z babcią i wraz z innymi dziećmi z okolicy wyjeżdża za granicę. Po drodze gubi się, trafia na kolację do antypatycznego generała i jego równie nieprzyjemnej żony, poznaje dowódcędezertera i jest świadkiem jego pojmania, w końcu zostaje ulokowana w Domu Dziecka dla Bezdomnych, ale tylko na chwilę, bo wkrótce udaje jej się odnaleźć mamę. Ta aktualna, opowiadana z perspektywy dziecka historia o konieczności rozstania się ze wszystkim, co do tej pory stanowiło treść jego życia pełna jest nostalgii, którą przełamują humorystyczne akcenty wynikające z dziecięcego sposobu postrzegania rzeczywistości. Książka zdobiona czarno-białymi ilustracjami w oprawie miękkiej, klejonej. Polecam. 
  • Młodość. Wyznania nastolatków
    Skaber Linn Młodość Wyznania nastolatków Autorka: Linn Skaber                                               Wydawnictwo Literackie Poziom: BD IV-93 31 krótkich rozdziałów. Właśnie tyle potrzebowała Linn Skaber, aby sportretować w miniaturach literackich współczesną norweską młodzież. Oczywiście narodowość nie ma większego znaczenia (poza wykorzystaniem lokalnego folkloru i konkretnych miejsc – ale to ma akurat walory poznawcze; tłumaczka trudniejsze rzeczy wyjaśnia w przypisach). ,,Młodości. Wyznania nastolatków” to uniwersalne opowiadania stworzone dzięki rozmowom autorki z bardzo młodymi osobami. W efekcie powstała kompozycja przypominająca internetowe wpisy o różnym charakterze. Niektóre są bardziej wyznaniowe, konfesyjne, inne szyfrowane poetyckim nacechowaniem. Należy jednak podkreślić, że całość jest jak najbardziej komunikatywna. „Młodość” jest zapisem kluczowych momentów w życiu człowieka, prawdziwych przełomów i cezury czasowej. Jak pisał Marcin Świetlicki: „koniec dzieciństwa, baczność – mówi pani”. Rozpiętość tematyczna daje poczucie kompletności ujęcia tej problematyki. Zmieniające się ciała, kształtujące się charaktery (nie zawsze zgodnie z oczekiwaniami na przykład rodziców) i systemy wartości, a także prawdopodobnie – pierwszy raz w życiu – smak samotności. Autorka zaskarbiła sobie sympatię ludzi, którzy udostępnili jej własne wnętrza: te duchowe i te mieszkalne. Lepiej chyba nie dało się tego zrobić. Książka mocno współgra z rzeczywistością młodzieży. Oprawa twarda, szyta.
  • Na każdym rogu ta sama truskawka. Teksty reporterskie z lat 1946-1950. Wybór
    Białoszewski Miron Na każdym rogu ta sama truskawkaAutor: Miron Białoszewski                                    Wydawnictwo: Dowody na Istnienie   Publicystyczne wcielenie Mirona Białoszewskiego. Dzięki dużej pracy między innymi Adama Poprawy teksty poety drukowane w najróżniejszych magazynach w latach 1946-1950 ujrzały światło dzienne w formie wydawnictwa zwartego. Niemą bohaterką książki jest Warszawa. Miasto, na które los skazał Białoszewskiego, powstaje tutaj z kolan. Jeszcze pełno zgliszczy, ale na ulicach tli się też nowe życie. Białoszewski portretował ten proces na gorąco, będąc w samym jego środku. W tekstach znajdziemy jednak ślad zwyczajnej egzystencji. Autor relacjonuje chociażby uroczystości Bożego Ciała. Jak również ślad autobiograficzny, gdy Białoszewski narzeka, że „między godziną 17.50 a 21 z Warszawy do Kobyłki nie ma pociągu”. Poeta był rozzłoszczony tą sytuacją, ponieważ w Kobyłce odwiedzał przyjaciela. Czytelnik odnajdzie także zapisy pojedynczych wypadków, wymagających natychmiastowego opisu – dziś postrzegalibyśmy te wpisy w kategoriach newsa (np. historia robotnika, który nieomal nie zginął na budowie). Cenne uzupełnienie dorobku twórczego jednego z najbardziej warszawskich twórców – i właśnie z racji na dominację wątków związanych ze stolicą klasyfikujemy prezentowaną pozycję jako książkę varsavianistyczną. Oprawa miękka, wzmacniana, szyta.
  • Bunt na Bounty. Historia prawdziwa
    Bunt na Bounty historia prawdziwa Alexander CarolineAutorka: Caroline Alexander                                    Wydawnictwo Poznańskie   Książka autorki międzynarodowego bestsellera „Niezłomny. Legendarna wyprawa Shackletona i statku Endurance”. Caroline Alexander pozostaje w żeglarskich klimatach. Tym razem na warsztat wzięła jedną z najsłynniejszych morskich wypraw. Na podstawie wydarzeń z 1789 roku powstało aż trzy filmy fabularne. Dokładnie 28 kwietnia 1789 roku na pokładzie żaglowca o wdzięcznej nazwie „Bounty” doszło do buntu pod przywództwem Fletchera Christiana. W konsekwencji kapitan statku William Bligh został zmuszony do opuszczenia okrętu z grupą wiernych mu marynarzy. Bligh wyruszył wtedy w najdłuższą podróż swojego życia – choć trwała ona zaledwie czterdzieści kilka dni. Czas w niewielkiej szalupie biegnie jednak inaczej niż na wygodnym, przestronnym statku. Kapitan dotarł jednak bezpiecznie do celu, a na buntowników czekał sąd wojenny. Autorka wgryza się w tę historię bardzo mocno, bazuje na ogromnej ilości źródeł, a jej przyjazny dla czytelnika styl dobrze uchwycił w swoim przekładzie Fabian Tryl. Caroline Alexander stosuje przeskoki czasowe, ale to w końcu nowoczesna literatura faktu. Nie wychodzi więc poza powszechne teraz standardy. Forma ma zresztą wpływ na przekaz. Autorce zależało na solidnym przedstawieniu przyczyn zdarzenia, jego przebiegu i skutków. Wrażenie kompletności ujęcia pozostaje z czytelnikiem od początku do końca. Caroline Alexander zadbała nawet o wspomnienie dalszych losów uczestników tej pamiętnej rebelii na otwartych wodach. Książka powinna cieszyć się popularnością i warto ją promować wśród czytelników. Oprawa twarda, szyta.
  • Cena naszych marzeń. Sportowe biografie bez cenzury
    Thompson Wright Cena naszych marzeńAutor: Wright Thompson                             Wydawnictwo: Znak Litera Nova   Świetny zestaw reportaży amerykańskiego dziennikarza ESPN. Autor to rocznik 1976, cechuje go duże doświadczenie, relacjonował między innymi finał Super Bowl. Wspominam o tym, ponieważ w książce skupia się głównie na sportach popularnych w USA. Dzięki temu można jednak dowiedzieć się przy okazji sporo o Stanach Zjednoczonych. Jeden rozdział autor poświęcił piłce nożnej, a konkretnie jednemu piłkarzowi. Lionel Messi, bo o nim mowa, został przedstawiony tu trochę jak „Obywatel Kane”. Thompson pojechał do rodzinnego miasta Messiego – Rosario. Odwiedził miejsca bliskie piłkarzowi; miejsca, w których wciąż bywa, jak tylko pojawia się w Argentynie. Styl dziennikarza podkreśla pewną tajemnicę. Lokalna społeczność nie utożsamia się z sukcesem Messiego, uważają, że dla kraju nadal nie wygrał nic. Reportaż powstał w październiku 2012 na dwa lata przed srebrnym medalem Argentyny na Mundialu. Rok temu Messi do kolekcji dodał zwycięstwo w Copa America. Wątpię jednak, aby stosunek mieszkańców Rosario do Messiego się zmienił. Wspomniana już tajemnica unosi się nad każdym tekstem (vide: rozdział o Michaelu Jordanie). Rewelacyjnie czyta się rozdział o Jimie Robinsonie – zapomnianym przeciwniku Muhammada Ali z 1961 roku. Robinson przegrał w pierwszej rundzie, ale walkę wziął w ostatniej chwili. Potem szczycił się nią do końca życia. Nie było łatwo go namierzyć. Thompson przypomniał, do jakich wzruszeń może prowadzić pisanie o sporcie. Wszystko zależy od ujęcia. W tym przypadku autor nie popełnił żadnego błędu. Stworzył zbiór inspirujących historii, które prezentują złożoność i różne wymiary sukcesu. Oprawa twarda, szyta.
  • Bushcraft. Co jeść, gdzie to znaleźć i jak przyrządzić
    Canterbury Dave BushcraftAutor: Dave Canterbury                                        Wydawnictwo: Bezdroża   Bardzo specyficzny poradnik kulinarny to dzieło instruktora sztuk przetrwania i współwłaściciela jednej z najlepszych amerykańskich szkół survivalu, Pathfinder School w Ohio. Canterbury dostarcza zainteresowanym czytelnikom naprawdę ciekawy materiał. „Bush Craft” to kompleksowe studium przygotowawcze do odbycia niekoniecznie samotnej wyprawy na łono natury, ze szczególnym wyróżnieniem lasu. Wejść do niego łatwo, wyjść czasem już trudniej, ale najtrudniej przeżyć w nim kilka dni bez zapasów. Lektura książki może wiązać się z wyzwaniem, na które chęć po prostu się nabiera podczas czytania. Ważne, żeby czytać ze zrozumieniem. W przeciwnym wypadku może być to ostatnia wypożyczona książka w życiu. Canterbury odpowiada na wszystkie pytania, jakie mogą przyjść do głowy w kontekście wyprawy. Które rośliny są jadalne, jak wykonać kuchenkę z puszek, co zabrać, a czego w ogóle nie zabierać, jak wytworzyć narzędzia w lesie. Merytorycznej treści towarzyszą rysunki, skorowidz. Wartościowa nowości w literaturze poradnikowej. Oprawa twarda, szyta.
  • Wrzaskun. Piękna i brzydal
    Tebo Piękna i brzydalAutor: Tebo                                                             Wydawnictwo: Kultura Gniewu (Krótkie Gatki) Poziom: BD II „Piękna i brzydal” otwiera cykl bardzo zabawnych komiksów dla młodszego czytelnika – choć i dorośli powinni dobrze bawić się podczas lektury – o perypetiach Wrzaskuna. To odważny labrador, który ratuje księżniczki, walczy z potworami i cyklopami. Księżniczi są jednak dość rozczarowane na widok wybawcy. Jest i na to lekarstwo. Gdy Wrzaskun kicha, zamienia się w księcia Huberta – takiego jak w bajce. Hubert ma jednak wady. Nie jest tak opiekuńczy jak Wrzaskun, cechuje go skrajny egoizm i narcyzm. Parada kontrapunktowych pomysłów na rozbawienie czytelnika działa znakomicie. Rysunki podkreślają wesoły charakter całości, podobnie jak dialogi. Oto próbka: „Mam na imię Paul. Zostaniesz moją żoną… Ja będę cię pieścił. A ty będziesz zmywać naczynia. No! W końcu jakiś romantyk”. Jak widać humor w prezentowanej pozycji odsyła do podobnych wydawnictw niekoniecznie poprawnych politycznie. Nie każdemu będzie podobał się taki typ humoru, ale dzięki temu właśnie rozszerza się grono odbiorców. Jak dla mnie świetna, relaksująca komedia. Oprawa miękka, klejona.
  • Złodziej kolorów
    Gagliardi Marfa Złodziej kolorówAutorka: Mafra Gagliardi                      Ilustrator: Stepan Zavrel              Wydawnictwo: Tatarak Poziom: BD I Klasyczny włosko-czeski duet powraca na listę. Poprzednio zaprezentowaliśmy „Sen o Wenecji” (p. 13/2021). Prezentowana pozycja to znakomite połączenie obrazu i tekstu. Ilustracje Zavrela przeszły do historii rysunku. Polscy czytelnicy dzięki „Złodziejowi kolorów” znów mogą podziwiać jego prace w pełnej krasie. Specyficzną kreskę widać już na poziomie tytułowej postaci. Przypomina on antybohatera stworzonego według tradycyjnych wzorów i dawnej animacji. Złodziej kolorów pozostaje w kontraście do barwnego świata, który niweczy kolejnymi kradzieżami. Sprawiają one, że świat staje się szary, a tę zagadkę usiłuje rozwiązać chłopiec o imieniu Pinin. Odpowiedzi na wszystkie pytania okażą się prostsze niż Pinin mógł przypuszczać. Tajemniczy złodziej kolorów z kolei będzie postacią niejednoznaczną, której misja i pochodzenie otwierają pole do dyskusji z dziecięcym czytelnikiem. Oprawa twarda, szyta.
  • Fosforescencja. O rzeczach, które podtrzymują nas na duchu w mrocznych chwilach
    Autorka: Julia Baird Wydawnictwo Znak   Julia Baird, nagradzana australijska dziennikarka, pisarka, felietonistka (m.in. „The New York Times”) oraz gospodyni telewizyjnego programu „The Drum”, zgłębia znaczenie zachwytu, zdumienia i spokoju w ludzkim życiu, z fascynacją przygląda się zjawiskom uwalniania światła przez substancje naturalne lub organizmy, takim jak fosforescencja i bioluminescencja, a także dzieli się swoimi przemyśleniami na tematy egzystencjalne. Autorka ma za sobą walkę z nowotworem, kilka operacji chirurgicznych oraz długą, wyczerpującą rehabilitację. W trudnych, mrocznych momentach życia podtrzymywała ją na duchu myśl o wewnętrznym świetle pozwalającym rozpraszać ciemności. W książce opowiada o swoich poszukiwaniach drogi do „fosforescencji”, sposobu, aby napełnić swoje życie „żywym światłem”, jak też odpowiedzi na pytania dotyczące przetrwania w czasie choroby, bólu i mroku. Osobiste historie, przeżycia i refleksje łączy z opowieściami o świecie przyrody, a także o ludziach promieniujących dobrocią, radością i energią.Przywołuje tu wiele badań i danych naukowych (m.in. z zakresu biologii, psychologii, socjologii i medycyny), cytuje filozofów, pisarzy, poetów i artystów, przedstawia mnóstwo przykładów zarówno z historii, jak też z życia poznanych przez siebie ludzi. Opowiada m.in. o radości, jaką daje jej codzienne grupowe pływanie w oceanie, nieziemskim charakterze mątw, przeżyciach astronautów patrzących na Ziemię z kosmosu, uzależnionych od zachwytu łowcach burz, krótko żyjącej jętce, dobroczynnym wpływie na zdrowie kąpieli leśnych czy pieszych wycieczkach. Pokazuje, jak ważne w życiu są dobra natury, ale też bezinteresowne pomaganie innym, uważność, przechowywanie wspomnień, akceptowanie niedoskonałości, sztuka smakowania, wspaniałomyślność, pielęgnowanie przyjaźni, więzi i relacji społecznych. Porusza również tematy dotyczące wiary, feminizmu, LGBT i rasizmu. Książka stała się bestsellerem i otrzymała tytuł Australijskiej Książki Roku 2021. Wartościowa, skłaniająca do refleksji, inspirująca lektura. Okładka twarda, szyta. Polecam.
  • Co ci się przydarzyło? Rozmowy o traumie, odporności psychicznej i zdrowieniu
    Autorzy: Bruce Perry, Oprah Winfrey Wydawnictwo Agora             W prezentowanej książce słynna amerykańska prezenterka i filantropka Oprah Winfrey rozmawia na temat traumy z dr. Bruce’em Perrym – wybitnym psychiatrą dziecięcym, neurobiologiem oraz współautorem książki „O chłopcu wychowywanym jak pies”(p. 18/2011). Czytelnik otrzymuje ciekawą, napisaną w formie wywiadu książkę popularnonaukową, która pomaga zrozumieć, jak doświadczenia z wczesnego dzieciństwa wpływają na nasze zachowanie i funkcjonowanie w życiu dorosłym. Autorzy uświadamiają, że to, co się nam przydarzyło w przeszłości, jest istotne i wpływa na nasze zdrowie psychiczne oraz fizyczne, dlatego trzeba zmienić osądzające pytanie „Co jest z tobą nie tak?” na empatyczne: „Co ci się przydarzyło?”. Oprah Winfrey szczerze dzieli się traumatycznymi doświadczeniami z własnego dzieciństwa, opowiada o swojej skomplikowanej relacji z matką, przywołuje też poruszające historie osób, które gościła w swoich programach. Z kolei doktor Perry dzieli się swoją rozległą wiedzą na temat rozwoju i funkcjonowania mózgu, traumy rozwojowej, mechanizmów reagowania na stres oraz procesu zdrowienia. Wyjaśnia, jak kształtują się nasze pierwsze skojarzenia na temat funkcjonowania świata, jak działa stres i trauma, co się dzieje z mózgiem dziecka, które doświadcza przemocy fizycznej, psychicznej i seksualnej, jest ofiarą traumatycznych wydarzeń, widzi przemoc stosowaną wobec kogoś bliskiego albo żyje w nieustannym lęku. Omawiane koncepcje naukowe i zagadnienia obrazuje licznymi przykładami z praktyki zawodowej oraz historiami pacjentów. Autorzy podejmują też tematy dotyczące zespołu stresu pourazowego, zaburzeń lękowych, uzależnienia od narkotyków oraz uprzedzeń. W książce znajdziemy również wskazówki dotyczące budowania odporności psychicznej, radzenia sobie ze stresem i traumą, na końcu zaś propozycje dodatkowych lektur. Okładka miękka, klejona. Warta uwagi, skłaniająca do refleksji lektura. Polecam.
  • Marzenie panny Benson
    Autorka: Rachel Joyce Wydawnictwo: Znak           Druga na polskim rynku książka brytyjskiej autorki słuchowisk radiowych i bestsellerowych powieści (m.in. „Niezwykłej wędrówki Harolda Fry” p. 8/2013) to wciągająca, pełna szalonych, niebezpiecznych, a momentami komicznych przygód opowieść o przyjaźni dwóch kobiet, odwadze i realizowaniu marzeń, której akcja toczy się w latach 50. XX wieku. Margery Benson jako dziesięciolatka z fascynacją czytała księgę o niesamowitych stworzeniach, pragnąc zostać odkrywczynią złotego chrząszcza z Nowej Kaledonii. Zbliżając się do pięćdziesiątki postanawia zrealizować swoje dziecięce marzenie i udać się na drugi koniec świata, aby znaleźć nadal nieodkrytego chrząszcza i zaprezentować go Muzeum Historii Naturalnej. Porzuca znienawidzoną pracę nauczycielki robót ręcznych i rozpoczyna przygotowania do podróży. Tuż przed wyjazdem zostaje wystawiona do wiatru przez wybraną z ogłoszenia asystentkę, decyduje się więc na towarzystwo najmniej obiecującej kandydatki, Enid Pretty, której nawet nie zdążyła przesłuchać. Swojej decyzji żałuje już od pierwszych chwil spotkania – sporo młodsza od niej kobieta wygląda niczym „blond seksbomba”, jest nadpobudliwa i nieprzerwanie gada. W dodatku, jak się wkrótce okazuje, najważniejszym dla niej życiowym zadaniem jest urodzenie dziecka. Margery planuje ją odprawić przy pierwszej nadarzającej się okazji. Podczas wspólnej podróży jednak między bohaterkami zaczyna rodzić się szczera przyjaźń. Obie panie są w stanie zaryzykować wszystko, aby zrealizować swoje marzenia. Ich zaskakujące perypetie przeplatane są doniesieniami prasowymi z Londynu o morderstwie adwokata, weterana wojennego, o które podejrzewana jest jego żona, niejaka Nancy Collet, łudząco przypominająca naszą bohaterkę Enid. W innym zaś wątku pobocznym śledzimy poczynania pewnego mężczyzny podążającego śladami podróżniczek, którego Margery odrzuciła jako swojego asystenta. Autorka znakomicie wykreowała komiczną parę bohaterek, które diametralnie różnią się od siebie pod każdym względem, chociażby wyglądu: jedna potężna w męskich ubraniach, druga niska, w różowym kostiumie, a mimo to tworzą zgrany duet. Doskonale oddała też klimat lat 50. Porywająca, barwnie opowiedziana, pełna komediowych scen historia. Okładka miękka, klejona. Polecam.            
  • Bardzo dużo kości
    Autor: Yuval Zommer Wydawnictwo: Dwukropek Poziom: BD O   Kolejna na naszej liście książka cenionego angielskiego autora i ilustratora to urocza, zabawna opowieść o potrzebie akceptacji i bliskości; poprzednio: „W jaskini brązowego misia” (p. 8/2022). Bezdomny pies Kopciuch uwielbia kopać; z zapałem oddaje się temu zajęciu, przez co jest ciągle przeganiany przez właścicieli wszystkich podwórek. Rozgoryczony takim traktowaniem postanawia poszukać sobie bardziej przyjaznego miejsca do życia. Podczas wyprawy za miasto wiedziony intrygującym zapachem kopie głęboki tunel i dociera do ogromnego stosu kości. Postanawia podzielić się swoim odkryciem z innymi psami. Razem przenoszą znalezisko do Muzeum Historii Naturalnej, gdzie profesor Dinowski układa z kości imponujący szkielet dinozaura. Finał tej przygody jest spektakularny, Kopciuch otrzymuje bowiem złoty medal superkopacza, jego zdjęcie trafia na pierwsze strony gazet, a w dodatku – co najważniejsze – znajduje dom u profesora, który bardzo docenia jego zapał do kopania. Tak oto mały, samotny i niedoceniany pies zyskał sławę, przyjaciół i dom. Krótką, zabawną opowieść dopełniają urocze, dynamiczne, pełne humorystycznych szczegółów ilustracje ukazane z psiej perspektywy; mali czytelnicy znajdą tu wspaniałą galerię psich portretów i osobowości. Większy, kwadratowy format, twarda, szyta oprawa. Polecam.  
  • Tak bardzo czekam, żeby cię przytulić
    Autor: Eoin McLaughlin Wydawnictwo: Mamania Poziom: BD O/I           Nowa odsłona uroczej serii o przyjaźni jeża z żółwiem autorstwa brytyjskiego duetu: Eoin McLaughlin (tekst) i Polly Dunbar (ilustracje). Poprzednio w serii: „Czy mogę się przytulić?” (p. 14/19) oraz „Kiedy nie możemy się przytulić” (p. 21/2020). W tej części bohaterowie muszą poradzić sobie z rozłąką. Po obudzeniu się z zimowego snu jeż nie może nigdzie znaleźć żółwia. Próbuje bawić się z innymi zwierzętami, ale cały czas tęskni za swoim najlepszym przyjacielem. Gdy w końcu bohaterowie się spotykają, ze szczęścia padają sobie w ramiona i przytulają się najmocniej na świecie. Książka pokazuje, że chociaż czekanie na bliską osobę potrafi być trudne, przepełnione tęsknotą, w dodatku może się strasznie dłużyć, powodować smutek i łzy, to jednak warto się uzbroić w cierpliwość. Pięknie, minimalistycznie zilustrowana opowieść o emocjach związanych z rozstaniem, potrzebie bliskości i niezwykłej mocy przytulania. Wartościowa, wzruszająca lektura nie tylko dla najmłodszych. Oprawa twarda, szyta. Polecam.  
  • Szym Pansik. Zostawcie mnie!
    Autorka: Suzanne Lang Ilustrator: Max Lang Wydawnictwo: Papilon Poziom: BD O/I         Nowa, tym razem komiksowa odsłona przygód Szym Pansika, znanego z książek obrazkowych dla najmłodszych, w tym takich tytułów jak: „Szym Pansik ma zły humor” (p. 22/2019) oraz „Szym Pansik ma własne zdanie” (p. 4/2021). Twórcami serii jest amerykańskie małżeństwo – Suzanne Lang, autorka książek i programów telewizyjnych dla dzieci, oraz Max Lang, nominowany do Oscara i nagrodzony BAFTA reżyser filmów animowanych oraz ilustrator. Tym razem Szym Pansik wyrusza na swój upragniony, samotny spacer, nic jednak tego dnia nie idzie po jego myśli. Najpierw nieoczekiwanie dołącza do niego Norman, a wkrótce gromada innych zwierząt. Bohater stara się zachować spokój, a pomaga mu w tym antystresowa pomarańcza, która w pewnym momencie od zbyt intensywnego ugniatania nie nadaje się już do użytku. Postanawia więc udać się do pomarańczowego gaju, aby jak najszybciej znaleźć nową pomarańczę. Towarzyszący mu przyjaciele jednak traktują tę wyprawę jak świetną zabawę i ciągle opóźniają dotarcie do celu. Gdy po wielu perypetiach Szym Pansik zdobywa w końcu swoją upragnioną pomarańczę, decyduje się ją przeznaczyć na pewien szlachetny cel… Historia ukazana jest z różnych perspektyw – pragnącego świętego spokoju Szym Pansika oraz jego przyjaciół nastawionych na wspólną zabawę. Pokazuje, jak ważne jest wzajemne zrozumienie, podpowiada, jak panować nad emocjami i radzić sobie z przeciwnościami losu, uczy też empatii. Mali czytelnicy znajdą tu ciekawostki o ssakach ujęte w formę elementarza, przepis na mrożonego banana, propozycję pogawędki (na temat: „Co by powiedziały mrówki, gdyby umiały mówić?”), na końcu zaś dodatek „Jak mówić w języku ob”. Świetna propozycja zarówno do lektury familijnej, jak też do samodzielnej. Poręczny format. Oprawa twarda, szyta. Polecam.
  • William S. Burroughs i kult rock’n’rolla
    William S. Burroughs i kult rock'n'rolla Casey RaeAutor: Casey Rae                                                  Wydawnictwo Vis-a-vis Etiuda   Coś dla fanów autora “Ćpuna” i “Nagiego lunchu” amerykańskiego pisarza i poety oraz aktora i scenarzysty filmowego, którego życiorys stał się równie legendarny co jego najsłynniejsze powieści. Twórczość i styl życia Burroughsa w krótkim czasie po opublikowaniu jego pierwszych książek zaczęła przyciągać artystów muzycznych związanych ze środowiskiem rock&rollowym. Wyobraźnią muzyków zawładnął nie tylko poprzez wypełnione niepokojącymi obrazami dzieła literackie, które mogły być inspiracją dla gatunków muzycznych takich jak punk, heavy metal i industrial. Burroughs eksperymentował w swoim pisarstwie, ale też w pracach dźwiękowych. Stosował technikę tzw. cut-upówpolegającą na cięciu i przearanżowywaniu istniejącego wcześniej tekstu, filmu lub dźwiękubez której trudno wyobrazić sobie muzykę opartą na samplach i remiksach. Niniejsza publikacja stanowi uzupełnienie dostępnych już na rynku księgarskim biografii pisarza (których skądinąd całkiem sporo) o dodatkowe informacje, ciekawostki i analizy odnoszące się do świata muzyki. Opowiadane przez autora prezentowanej pozycji (medioznawcę, krytyka i producenta muzycznego) przygody muzyków (m.in. Davida Bowiego, Patti Smith, Lou Reeda, Boba Dylana, Kurta Cobaina, Franka Zappy), którzy swoje życie i twórczość w dużej mierze oparli na opisywanych i praktykowanych przez Burroughsa technikach i ideach, przeplatane są tu fragmentami odnoszącymi się do jego życiorysu, co w ogólniejszej perspektywie przynosi interesujące, alternatywne spojrzenie na rozwój muzyki popularnej. Polecam. Oprawa miękka, klejona.
  • Robak
    Robak Jakub Wiśniewski Autor: Jakub Wiśniewski                                  Wydawnictwo Filtry     Wyróżniona Nagrodą Krakowa Miasta Literatury UNESCO 2022 powieść Jakuba Wiśniewskiego – muzyka, tekściarza i pisarza – podzielona jest na dwa monologi. Akcja rozgrywa się w klimacie mrocznych zaułków współczesnego Krakowa, a narrację prowadzą tu na przemian: uzależniony od pornografii Robak i jego znajomy Onan. Bohaterowie otwierają przed nami najbardziej dzikie rejony własnej wyobraźni. Dotyczy to zwłaszcza pierwszego z nich. Robak, doskonale zorientowany w swoich chorobliwych fascynacjach, bez cenzurowania samego siebie o nich opowiada. Gardzi sobą, bo ma świadomość, że jest “trupojadem” i “żywi się zimnym mięsem w dwa de, przerobionym na piksele” (s. 91). Drugi bohater, którego imię kojarzy się z postacią z Biblii, zwierza się ze swojej dziwacznej relacji z Robakiem dziennikarzowi. W trakcie tej rozmowy wychodzi na jaw, że i Onan ma problem z zaangażowaniem się w relację z kobietą. Podejście obu bohaterów wpisuje się w ramy definicji pojęcia toksycznej męskości, czyli głównego tematu powieści. Niniejszy utwór przedstawia ponurą wizję prymitywnych męskich instynktów, których uzależniające formy zaspokajania złudnie postrzega się jako dowód na wyzwolenie z narzucanej przez stulecia presji sztucznego ich tłumienia. Przedstawiony tu typ bohatera to przykład mężczyzny zagubionego, uwikłanego w pułapkę pierwotnych popędów, które pozbawione kontroli, oddalają go od możliwości funkcjonowania w społeczeństwie. Symbolem takiego zawieszenia pomiędzy naturą a kulturą jest powtarzający się cyklicznie sen Robaka, w którym bohater obserwowany i narażony na szykany idzie przez miasto, ciągnąc za sobą wielkie i ciężkie jądra. Polecam uwadze. Oprawa miękka, klejona. 
  • Gniew
    Autor: Santiago Garcia                                                    Rysunki: Javier Olivares                                         Wydawnictwo Mandioca   Wydawnictwo Mandioca reklamowało „Gniew” w następujący sposób: „Jeśli nie lubisz komiksów o dupie Maryny, cenisz artyzm i pomysłowość twórców, to mamy coś dla Ciebie”. Lepiej nie można było tego ująć. Hiszpański duet stworzył dzieło kompletne, totalne. „Gniew” to wieloznaczne dzieło, na które każdy odbiorca może nałożyć własne doświadczenie. Wszyscy obcujemy niby z tym samym tekstem i warstwą ilustracyjną, ale są one na tyle intensywne, że potrafią zaskoczyć, zdezorientować, zachwycić. Na poziomie scenariusza historia rozgrywa się pod koniec wojny trojańskiej. Fani „Iliady” poczują się z tym komiksem w ręku jak u siebie. Dla innych czytelników ta informacja może być jednak rozczarowująca. Nasuwa przecież wniosek zwykłej adaptacji homeryckiego eposu. Nic z tych rzeczy. Gniew Achillesa znieważonego przez Agamemnona to tylko pretekst. Podobnie jak fakt, że scenariusz przenosi nas do tak odległej przeszłości. Achilles rzeczywiście dźwiga w „Gniewie” największy ciężar, historia wspiera się nim, ale w jednej chwili twórcy potrafią przenieść do innego świata, co symbolicznie zostało podkreślone koniecznością odwrócenia komiksu do góry nogami. Ostatecznie „Gniew” jest (ale to oczywiście jedna z propozycji odczytania) opowieścią o śmierci, żalu, braku spełnienia i odwiecznych błędach popełnianych przez ludzkość. Warstwa plastyczna stanowi istny majstersztyk. Znawcy malarstwa odnajdą w niej motywy kubistyczne, malarstwo wazowe. Wyróżniającą cechą ilustracji jest płynna zmienność stylów. Komiks bomba, na pewno warty swojej ceny. Oprawa twarda, szyta.
  • Legendarne miasta
    Trillo Carlos Legendarne miastaAutor: Carlos Trillo                                                        Rysunki: Enrique Breccia                                    Wydawnictwo Mandioca   Mandioca to wydawnictwo z misją. Dzięki jego działaniom na krajowy rynek trafiają komiksy z Ameryki Południowej; komiksy zawsze oryginalne, tak inne od masowej popkulturowej produkcji, zdecydowanie bardziej artystyczne, ale frontem do klienta. Jednym z przykładów tej polityki wydawniczej jest tom pierwszy przygód Alvara Mayora, zatytułowany „Legendarne miasta”. Główny bohater jest zdaniem – argentyńskiego scenarzysty Carlosa Trillo (już świętej pamięci autora tworzącego od 20 roku życia) – jednym z pierwszych białych ludzi, którzy urodzili się w Ameryce Łacińskiej. Alvar Mayor przemierza Nowy Świat jako potomek pierwszych konkwistadorów. Jego wędrówka w nieznane obfituje w liczne spotkania i przygody. Czasem wiąże się to nawet z palącą potrzebą wstąpienia do wojska w obronie miasta, o którym dotąd Alvar nawet nie słyszał. Jak widać zwroty akcji potrafią zrobić wrażenie, choć generalnie bohater pracuje jako przewodnik, ale dokąd prowadzi to zajęcie czytelnik może zobaczyć już na samym początku w „Legendzie Eldorado”. Wartkiej akcji wtórują znakomite rysunki. Enrique Breccia genialnie – wręcz szkoleniowo – posługuje się białymi liniami i plamami tuszu. Korespondencja sztuk plastycznych i fabularnych w „Alvarze Mayorze” stoi na najwyższym poziomie. Prezentowane dzieło można odbierać na kilku poziomach. Po pierwsze, jest to rzecz szalenie atrakcyjna pod kątem wizualnym i scenariuszowym. Po drugie, nieocenione są walory poznawcze. Nie można przecież zapomnieć o kontekście kulturowym i historycznym. Zdobywanie wiedzy na ich temat w takiej formie stanowi czystą przyjemność. Oprawa twarda, szyta.
  • Każda historia miłosna jest historią o duchach
    Max D.T. Każda historia miłosna jest historią o duchachAutor: D. T. Max                                                         Wydawnictwo: WAB   28 września to długo wyczekiwany dzień polskiej premiery „Niewyczerpanego żartu” (org. „Infinite Jest) – najsłynniejszej powieści Davida Fostera Wallace’a. Książka będzie kosztowała około stu złotych. Ostatnie dni czekania można umilić sobie i jednocześnie wprowadzić się w odpowiedni nastrój dzięki lekturze biografii tragicznie zmarłego pisarza. Dla D. T. Maxa prezentowana pozycja była równie przełomowa jak dla Wallace’a „Infinite Jest”. Biografia tak znanej postaci współczesnej literatury musiała wzbudzić emocje. Autor sprostał trudnemu zadaniu, zadbał o współpracę z rodziną i przyjaciółmi bohatera. Uzyskał tym samym dostęp do listów, rękopisów i dzienników. Nadrzędnym celem Maxa była prezentacja zależności między twórczością Wallace’a a jego życiem; zależności wręcz patologicznej. Pisanie o takim pisarzu musi wiązać się z wątkami bolesnymi. Wallace przez wiele lat był uzależniony od narkotyków i alkoholu. Niemniej z tym problemem jakoś sobie poradził. Z depresją już nie. Osiągnął najgłębsze jej stadia z możliwych. Czytanie końcowych rozdziałów to naprawdę nic przyjemnego, chociaż doskonale wiadomo, jak ta historia się skończyła. Polski czytelnik zostaje więc z kilkoma konkretnymi korzyściami. Wreszcie mógł poznać w ojczystym języku bogaty życiorys wybitnego prozaika i eseisty, co w tym przypadku powinno zdecydowanie przełożyć się na lepsze rozumienie literatury Wallace’a. Zostaje też z przestrogą związaną z osobistym zatraceniem artysty. Książkę oczywiście gorąco polecam, dla fanów pisarza i biografistyki będzie cenną pozycją, ale jest jeden kosmetyczny problem. Mianowicie, na wielu stronach czcionka trochę się rozmazuje – nie tylko na tym egzemplarzu. W związku z tym można odczuć niedosyt estetyczny. Oprawa miękka, klejona.
  • Strega
    Strega Johanne Lykke HolmAutorka: Johanne Lykke Holm                        Wydawnictwo Pauza       Tytuł powieści jest nazwą wymyślonej przez autorkę – szwedzką pisarkę i tłumaczkę – położonej w odizolowanej dolinie, otoczonej czarnymi górami i jeziorami oraz porośniętej gęstymi lasami wsi. Tu znajduje się Hotel Olympic, do którego trafia grupa dziewiętnastoletnich kobiet. Wysłane na czas sezonowej pracy przez rodziców łudzących nadzieję, że pobyt w tym miejscu pokaże ich córkom pozycję, jaką powinny zajmować w społeczeństwie bohaterki codziennie wykonują te same rytuały. Ubrane w firmowe fartuszki, każdego ranka przyrządzają i donoszą do stolików posiłki, sprzątają pokoje i wbrew własnym przekonaniom słuchają nauk przełożonych, przygotowujących je do roli idealnych gospodyń domowych oraz żon w myśl zasady, że “szczęście kobiety to podawanie mężczyźnie ziemniaków” (s. 40). W tym do znudzenia powtarzalnym i pozornie poukładanym świecie dzieją się dziwne rzeczy. Hotel pełni funkcję atrapy – udekorowane wystawnymi bukietami stoły ze świeżym jedzeniem przez całe dnie czekają na gości, którzy nigdy się nie pojawiają. Podejrzane wydają się też relacje między personelem hotelowym a zakonnicami z pobliskiego klasztoru. Podczas jedynej uczty, na którą przybywają goście, ginie dziewczyna. Życie w hotelu zaczyna przypominać horror, a granica pomiędzy jawą i snem wyraźnie się zaciera. Ze względu na wątek fabularny i obecną w powieści w sposób szczególny oddziałującą na wyobraźnię aurę tajemniczości, książkę J.L. Holm porównuje się do “Pikniku pod wiszącą skałą”, natomiast wyczuwalna tu atmosfera grozy wywołuje ten rodzaj dreszczyku, który towarzyszy nam podczas lektury utworów Stephena Kinga. Mieszanki takich klimatówwspartej solidną poetycką narracją, barwnymi opisami i powolnym tempem akcji, które pozwala skupić się na każdym detalu opowieścitrudno nie zarekomendować. Oprawa miękka, klejona. 
  • Aukcjoner
    Samson Joan AukcjonerAutorka: Joan Samson                                            Wydawnictwo: Vesper   Klasyka złotej ery amerykańskiego horroru nareszcie dociera do Polski w pięknym wydaniu. „Aukcjoner” oryginalnie wydany w 1976 roku to jedyna powieść w dorobku Joan Samson. Autorka zrobiła nią furorę, książka dobrze się sprzedawała, planowano ekranizację, ale przedwczesna śmierć pisarki na nowotwór mózgu przekreśliła dalszą karierę. W przypadku „Aukcjonera” mamy do czynienia z literaturą gatunkową najwyższych lotów. Dzieje się tak w przypadkach, gdy ramy gatunkowe zostają przekroczone, a powieść opowiada tak naprawdę o czymś więcej. „Aukcjoner” traktuje głównie o społeczeństwie amerykańskim przełomu lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych. Niemniej można w nim dostrzec elementy uniwersalne i ponadczasowe. Fabuła zarysowuje się w następujący sposób: do miasteczka Harlowe przybywa tytułowy bohater, Perly Dunsmore. W senny rytm prowincjonalnego życia wprowadza element charyzmy i ogólnego ożywienia. Mężczyzna skupuje od mieszkańców rozmaite fanty, które sprzedaje na aukcjach. Zyskami dzieli się z miasteczkiem, ale z biegiem czasu oczekiwania Dunsmore’a są coraz większe. Nie wystarczą mu szpargały. Miasteczko znajduje się wtedy po raz pierwszy w swojej historii w obliczu zła. Perly Dunsmore to antybohater, który nie potrzebuje rozlewu krwi, aby wystraszyć ludzi. Perly działa psychologicznie, on rozdaje karty z mottem przewodnik „dziel i rządź” i z dumą stwierdza, że nikt nie jest w stanie go powstrzymać. Znajdzie się jednak jeden sprawiedliwy, który od początku patrzył na aukcjonera z dystansem. Podzielone, jednocześnie pasywne społeczeństwo daje do myślenia – także w kontekście naszych czasów. Literatura grozy z prawdziwego zdarzenia, która zainspirowała Stephena Kinga do pracy nad „Sklepikiem z marzeniami”. Pozycja zawiera posłowie literaturoznawcze wzbogacające znacznie odbiór i przyjemność tekstu. Oprawa twarda, szyta.
  • Demony śmierci. Zbrodniarze z Gross-Rosen
    Bonek Tomasz Demony śmierciAutor: Tomasz Bonek                                             Wydawnictwo: Znak Horyzont   Jedna z najlepszych książek Tomasza Bonka. Autor, specjalizujący się w dziennikarskich śledztwach co do ukrytego majątku nazistów, postawił teraz na mocny i naturalistyczny konkret. Wziął się bowiem za opis obozu koncentracyjnego Gross-Rosen położonego na terenie Niemiec nieopodal polskiej wsi Rogoźnica. Historia tego obozu należy do mniej znanych i rzadziej opisywanych w literaturze. W tym sensie Bonek wypełnia istotną lukę w wersji przeznaczonej dla szerokiego grona zainteresowanych odbiorców – pod warunkiem jednak, że mają oni stalowe nerwy. Nie bez powodu jeden z byłych więźniów Gross-Rosen w porównaniu z nim obdarzył Auschwitz mianem „sanatorium”. Gross-Rosen charakteryzowało się przeludnieniem, katorżniczą pracą, która szybko doprowadzała więźniów do wycieńczenia z powodu najmniejszych racji żywnościowych. Do tego należy dodać sadystycznych blokowych i kapo rekrutowanych wśród niemieckich przestępców, którzy lubowali się goleniem głów bardzo tępymi brzytwami. Były to idealne warunki do odkrywania w sobie najmroczniejszych stron. Karl Gallasch – członek załogi obozu – niegdyś urzędnik kolejowy i ojciec pięciorga dzieci mordował tu co najmniej jednego więźnia dziennie. Zachowywał się tak samo nawet podczas ewakuacji. Wspominam o tym, aby uczulić, że książka faktycznie nie jest dla każdego. Autor skorzystał między innymi z Archiwum Instytutu Pileckiego i Archiwum Muzeum Gross-Rosen, dzięki czemu wielokrotnie sięga po źródła z samego centrum zła: głosy więźniów, którzy zapamiętali najdrobniejsze szczegóły. Przerażająca publikacja, ale trzeba było ją napisać. Oprawa miękka, klejona.
  • Dziobak Toto i pan mgieł
    Omond Eric Dziobak Toto i pan mgiełAutor: Eric Omond                                                     Ilustracje: Yoann                                                Wydawnictwo: Egmont Poziom: BD O/I Drugi tom perypetii dziobaka Toto. Tom pierwszy „Dziobak Toto i magiczne drzewo” (p. 11/2022). Bardzo udana kontynuacja, w której Toto mierzy się z ważnym zadaniem. Mianowicie, ma dostarczyć rannemu przyjacielowi (a jest nim wielkouch króliczy) dwa włosy Bunyipa. W wierzeniach Aborygenów to mityczne stworzenie bez ustalonego wyglądu, co akurat pozwoliło popuścić wodze fantazji twórcom. Mnie osobiście przypomina gwiazdę rocka w schyłkowej fazie kariery bądź życia. Ale do rzeczy. Włosy Bunyipa mają moc leczniczą. Sprawa jednak nie będzie prosta, bo jest on prawdziwym, nieobliczalnym monstrum. Wędrówka Toto naszpikowana będzie zarówno niebezpieczeństwami, jak i komizmem. Klimat utworu – podobnie jak w jedynce – osadzony jest w australijskich realiach przyrodniczych i tym razem mitologicznych. Ilustracje tworzone farbami olejnymi przypominają piękne analogowe czasy bez grafiki komputerowej. Na poziomie treści Toto walczy o coś naprawdę istotnego. Całość stanowi więc nie lada atrakcyjną propozycję dla małych fanów komiksowej formy. Oprawa miękka, klejona.
  • Najgłębsze Południe : opowieści z Natchez, Missisipi
    Najgłębsze Południe : opowieści z Natchez, Missisipi Richard GrantAutor: Richard Grant                                                      Wydawnictwo Czarne     Kolejna książka Wydawnictwa Czarnego z Serii Amerykańskiej, która opisuje historię i kulturę Stanów Zjednoczonych (poprzednio prezentowaliśmy z tej serii reportaż: “Miami 1980 : rok niebezpiecznych dni” na P. 13/22). Autorem niniejszej publikacji jest brytyjski dziennikarz, pisarz i prezenter telewizyjny (na liście po raz pierwszy). Jego zainteresowanie historycznym miastem nad rzeką Missisipi zrodziło się podczas festiwalu literacko-kulinarnego. Tam poznał pisarkę i szefową kuchni, Reginę Charboneau, a dzięki niej mógł zagościć w Natchez na dłużej. Zderzenie autora z miejscem, w którym dawno temu mieszkało więcej milionerów niż gdziekolwiek indziej w Ameryce, przynosi obraz dwóch odrębnych światów funkcjonujących dzisiaj jako jeden organizm. Piękno świetnie zachowanych wnętrz domów sprzed wojny secesyjnej, będących wizytówką Natchez, jednych z najbardziej wystawnych i ekstrawaganckich rezydencji na amerykańskim Południu, wyraźnie kontrastuje z potwornym systemem, który je stworzył, czego symbolem są skromne pomniki i tablice informacyjne znajdujące się na terenie dawnego targu niewolników. Natchez było niegdyś stolicą dynamicznie rozwijającego się bawełnianego zagłębia w dolinie Missisipi, dokąd w tragicznych warunkach transportowano i gdzie sprzedano dziesiątki tysięcy osób. Na tym samym terenie żyją dzisiaj potomkowie Afroamerykanów oraz kolejne pokolenia właścicieli plantacji bawełny. Autor uważnie wychwytuje sprzeczności i paradoksy istniejące w środowisku tak różnorodnej społeczności o doświadczeniach nabieranych z zupełnie odmiennych punktów odniesienia. Publikacja w twardej, szytej oprawie. Zainteresowanym polecam.
  • Dom Knuta
    Dom Knuta Barbro LindgrenAutorka: Barbro Lindgren                    Ilustratorka: Emma Adbåge                    Wydawnictwo Zakamarki Poziom: BD O/I         Literatura skandynawska ma w sobie coś takiego, że choć z wielką prostotą nie mówi wprost o sprawach istotnych, zostawiając odbiorcy szerokie pole do interpretacji i refleksji. Minimalistyczny i surowy sposób narracji idealnie trafia również do najmłodszych czytelników, a “Dom Knuta” utrzymany jest właśnie w takiej konwencji. Szwedzka pisarka, laureatka Nagrody im. Astrid Lindgren, której poprzednio prezentowaliśmy “Opowiastkę o staruszku i psie” (P. 11/21), przedstawia historię małego chłopca zmęczonego ciągłym wysłuchiwaniem i spełnianiem próśb swojej mamy. Poirytowany bohater wyprowadza się do innego domu, gdzie zaznaje upragnionego spokoju. Po jakimś czasie dopada go nuda, zaprasza więc do siebie zwierzęta. Ich grono powiększa się jednak do tego stopnia, że w domu brakuje już miejsca. Po krótkim namyśle Knut postanawia wrócić do mamy. Obiecuje nawet, że będzie trochę mniej zrzędził. Niebanalna fabuła, spokojne tempo akcji, prosty język i świetnie oddające klimat utworu ilustracje to elementy, które składają się na umiejętne objaśnianie świata dziecięcych przeżyć. Być może dlatego mali czytelnicy nie pozostawobec takich opowiadań obojętni. Książka ładnie wydana, w twardej, szytej oprawie. Polecam. 
  • Vermeer. Zbliżenia
        Autor: Gary Schwatrz Wydawnictwo Arkady   W serii „Zbliżenia” ukazały się już wcześniej albumy poświęcone twórczości Boscha, Caravaggia, Bruegela i Dürera. Najnowszy tom jest poświęcony twórczości Johannesa Vermeera, najważniejszego malarza holenderskiego epoki Złotego Wieku. Czytelnik ma możliwość poznania dzieł mistrza poprzez reprodukcje całości jego płócien, a także dzięki wyjątkowym zbliżeniom ukazującym ich szczegóły. Vermeer przedstawiał postaci kobiet i elementy zwykłej rzeczywistości z przykuwającym uwagę widza realizmem. Jego obrazy zachwycają marzycielskim, poetyckim nastrojem. 120 zbliżeń szczegółów obrazów Vermeera zostało podzielonych na grupy tematyczne zgodnie z zainteresowaniami artysty, często zaskakującymi. Malarz ujawniał na przykład podziw dla innych mistrzów umieszczając w swoich widokach wnętrz kopie ich obrazów. Także przedstawiane przez niego twarze młodych kobiet, ich szale, czepki, kapelusze, wstążki, loki przyciągają oko widza, zapraszając do wejścia w ich świat. Gary Schwartz, autor rozbudowanych komentarzy do poszczególnych kadrów wziętych z obrazów artysty, nie tylko ze znawstwem analizuje technikę i ikonografię prac mistrza, lecz przede wszystkim pokazuje ich ukryte, zakorzenione w kulturowym kontekście znaczenia, nie zawsze czytelne dla współczesnego odbiorcy. W ten sposób najbardziej nawet niepozorna scenka rodzajowa urasta do niepowtarzalnego dokumentu swoich czasów. Publikacja Gary’ego Schwartza – historyka sztuki specjalizującego się w malarstwie niderlandzkim zasługuje na uwagę. Polecam. Oprawa twarda, szyta, kolorowe reprodukcje, większy format.
  • Ojcze nasz
        Autor: Michał Zabłocki Wydawnictwo Fundacja Poemat Kolejny na naszej liście tomik wierszy Michała Zabłockiego – znanego poety, autora tekstów piosenek (na przykład „Byłem w Nowym Yorku” czy „Między ciszą a ciszą” z repertuaru Grzegorza Turnaua), animatora życia literackiego, laureata Nagrody Miasta Krakowa w dziedzinie kultury, odznaczonego brązowym medalem Gloria Artis, prezesa krakowskiego oddziału Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Wydał 11 zbiorów wierszy. Za tom „Wiersze do kolorowania” uzyskał nominację do nagrody IBBY w kategorii Literatura. Książka „Janowska” (p. 15/2017) wyróżniona została nagrodą Krakowska Książka Miesiąca. Na podstawie jego wierszy powstało wiele znanych piosenek w repertuarach Grzegorza Turnaua, Czesława Mozila, Golec uOrkiestry, Agnieszki Chrzanowskiej i wielu innych artystów. Jest autorem librett i tekstów piosenek do spektakli teatralnych i muzycznych. Omawiana publikacja to drugi po „Janowskiej” cykl wierszy poświęcony pamięci rodziców. Pierwszy dedykowany był Alinie Janowskiej (aktorce), ten – Wojciechowi Zabłockiemu. Oba zbiory zawierają po 33 wiersze i utrzymane są w prywatnym tonie. Są rodzajem wielowątkowej impresji o doświadczeniu wspólnego życia i oswajaniu śmierci. Książka „Ojcze nasz” otrzymała Nagrodę Krakowa Miasta Literatury UNESCO 2022. Ojciec poety – Wojciech Zabłocki – był architektem, wybitnym sportowcem, czterokrotnym olimpijczykiem. W 1953 roku zdobył złoty medal w Mistrzostwach Świata juniorów w Paryżu, czym rozpoczął wspaniałą serię sukcesów polskiej szabli. Zdobywając kolejne medale, studiował i pracował nad projektami obiektów sportowych. Zaprojektował i wybudował ich wiele, zarówno w Polsce, jak zagranicą. Poeta długo żegna się z ojcem, tęskni za nim, wspomina. Ton jego wierszy nie jest jednak patetyczny. Złości się na ojca, dyskutuje z nim, przekomarza się. Ma żal do świata, że tak szybko zapominał o dobrym człowieku, o geniuszu. Wie, że sam nigdy mu nie dorówna, bo nie ma formy, za bardzo zależy mu na treści, traci tempo i refleks, a to w szermierce jest niewybaczalne. Zabłocki pisze, żeby śmierć przerobić na życie. Ale wynika z tego tylko strach i bieda. Poezja odarta z wszelkich sztuczności, refleksyjna, życiowa. Gorąco polecam. Oprawa miękka, klejona, na końcu nota o Wojciechu Zabłockim.
  • Zderzenie czołowe. Historia katastrofy pod Szczekocinami
        Autor: Bartosz Jakubowski Wydawnictwo Krytyki Politycznej   Książka Bartosza Jakubowskiego – autora podkastu „Węzeł przesiadkowy”, koordynatora zespołu ekspertów ds. transportu w Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego, ekonomisty, autora komentarzy i analiz z zakresu wykluczenia komunikacyjnego i polityki transportowej. Jakubowski analizuje dokumentację zebraną w toku śledztwa dotyczącego katastrofy kolejowej, która wydarzyła się 3 marca 2012 roku pod Szczekocinami. Próbuje dotrzeć do skazanych dyżurnych ruchu, przedstawicieli związków zawodowych, emerytowanych kolejarzy i kierowników kieleckiego zakładu linii kolejowych. Napotyka na opór. Większość pracowników otrzymała zakaz wypowiadania się na temat wypadku. Szczegółowo opisuje wydarzenia tego feralnego dnia. Wszystko zaczęło się na stacji Warszawa Centralna, gdy o godzinie 18.30 pociąg „Jan Matejko” ruszył w kierunku Krakowa. Polska żyła zbliżającymi się mistrzostwami Euro 2012. Infrastruktura kolejowa była nie gotowa do obsługi wzmożonego ruchu kibiców. Wszystkie duże inwestycje miały ogromne opóźnienia. Niektóre prace na czas mistrzostw zostały po prostu wstrzymane. Autor wprowadza czytelnika w kolejową nomenklaturę, opisuje zadania wykonywane przez poszczególnych pracowników, ale przede wszystkim oddaje głos pasażerom, którzy przeżyli wypadek. Obrazy z wnętrza zmiażdżonych wagonów, wypełnionych krwią i szczątkami ludzkimi, pozostaną na zawsze w ich pamięci. Przejmująca relacja z miejsca wydarzeń, świadectwo ratowników i mieszkańców położonej nieopodal Szczekocin wsi Chałupki oraz szczegółowy opis medialnej burzy i poszukiwania przyczyn wypadku. A w tle polityczne przepychanki. Publikacja rzetelnie przygotowana i godna polecenia. Oprawa miękka, klejona, bibliografia.
  • Tatusiowie czasami
        Autor: Guido van Genechten Wydawnictwo: Adamada Guido van Genechten to belgijski utytułowany pisarz, grafik, autor książek dla dzieci. W poprzednim przeglądzie omawialiśmy „Całuski dla maluszka” (p. 10/2021). Najnowsza opowieść poświęcona jest tatusiom, którzy czasami zachowują się jak dzieci. Wygłupiają się nie zwracając uwagi na to, że są w publicznym miejscu. Wchodzą do dziecinnych basenów, wychlapując cała wodę. Naśladują zwierzęta w zoo. Płaczą z powodu przegranej. Ciągle coś gubią. Zapominają o kupieniu najważniejszej rzeczy. Zamiast reperować psują i nie radzą sobie z podstawowymi narzędziami. W najmniej oczekiwanym momencie odzywa się w nich sportowy duch i zaczynają szarżować. Na przykład podczas wakacji, na środku jeziora. Mimo wszystko nikt nie jest w stanie ich zastąpić. Kiedy ich nie ma, dzieci bardzo tęsknią. Autor na przykładzie wymyślonej rodzinki nosorożców, pokazuje idealny obraz wspólnoty, w której każdy członek pełni wyznaczoną funkcję. Silny, wielki i nieporadny tata jest jej niezbędnym członkiem. Polecam. Oprawa twarda, szyta, większy format, ilustracje wykonane techniką komputerową.
  • Książka, która nie chciała być czytana
        Autor: David Sundin Wydawnictwo Zysk i S-ka Debiut książkowy szwedzkiego pisarza, prezentera, scenarzysty i aktora. Pomysłowa i zabawna opowieść o mądrej książce, która stara się przechytrzyć czytelnika. Nie życzy sobie, aby ktoś ją czytał, dlatego przekręca słowa, gubi litery, ukrywa całe zdania, zamienia się w kierownicę albo skrzydła. Ni stąd ni zowąd na jej stronach pojawiają się zwierzęta, które mówią ludzkim głosem. Książka jest krnąbrna, niekulturalna i niegrzeczna. Zamyka się w najmniej oczekiwanym momencie. Wydobywa się z niej dziwna muzyka, która każe czytającemu śpiewać. Zaraz potem strony zaczynają parzyć w ręce. Gdy dziecko wreszcie zasypia podczas wieczornego czytania, nieznośna lektura wciąga rodzica w wir dziwnych treści. Publikacja wyjątkowo oryginalna. Idealny przykład literatury, która zachęca do kreatywnej zabawy, bez zbędnych akcesoriów. Polecam. Oprawa twarda, szyta.
  • Niedźwiedź i szept wiatru
        Autorka: Marianne Dubuc Wydawnictwo Wytwórnia   Kolejna na naszej liście książka kanadyjskiej ilustratorki, laureatki nagrody literackiej Gubernatora Generalnego Kanady w kategorii Ilustracja, autorki serii „Lusia i przyjaciele” (p. 24/2017) oraz „Droga na górę” (p. 7/2019). Tym razem bohaterem opowieści jest sympatyczny niedźwiedź. Wiedzie spokojne życie w leśnej chatce, otoczony przyjaciółmi. Pewnego dnia jednak zaczyna odczuwać potrzebę zmiany. Jakiś wewnętrzny głos każe mu wyruszyć w podróż. Wędruje przez góry i doliny, aż dociera do domu królika, który z chęcią oferuje mu gościnę. Miś czuje się z nim bardzo dobrze. Ale coś każe mu iść dalej. Gubi się w lesie, chowa się przed deszczem i burzą. Gdy jest już bardzo zmęczony i zły, wstaje nowy dzień. Sympatyczna myszka prowadzi go go nowego domu. Ta filozoficzna przypowiastka opowiada o potrzebie zmiany, którą odczuwają wszyscy ludzie, a może także zwierzęta. Chociaż droga do nowego życia bywa trudna, warto ja przejść, doświadczyć czegoś, rozwijać się, poznać nowych przyjaciół, zobaczyć inne kraje. Ilustracje Maarianne Dubuc, naszkicowane ołówkiem i namalowane akwarelą, tworzą poetycki klimat opowieści, scenerię leśnych dróżek, szemrzących strumyków, dymów z komina i samotnych chatek, położonych na skraju puszczy. Publikacja wyjątkowo atrakcyjna pod względem artystycznym. Polecam. Oprawa twarda, szyta.  
  • Afryka. Kontynent kolorów
    Autorka: Soledad Romero Mariño Ilustratorka: Raquel Martín Wydawnictwo: Muchomor           Wielkoformatowa, znakomicie zilustrowana publikacja popularnonaukowa hiszpańskich twórczyń; za tekst odpowiada Soledad Romero Mariño, graficzka i autorka kilku książek dla dzieci (m.in. prezentowanej na naszej liście pozycji pt. „Legendarne kradzieże. Na tropie największych złodziei w historii świata” p. 3/2022), natomiast za ilustracje – artystka Raquel Martín. Książka w zwięzły sposób przybliża geografię, przyrodę, historię oraz kulturę Afryki. Proponuje fascynującą podróż przez afrykańskie regiony i kraje, takie jak np. Maroko, Tunezja, Libia, Egipt, Etiopia, Kenia, Tanzania, Madagaskar, Zimbabwe, Zambia, Uganda i Nigeria. Ukazuje Afrykę jako niezwykłą krainę pełną barw, aromatów, bogactw naturalnych, tradycji oraz rajskich krajobrazów. Pokazuje jej barwną różnorodność, największe skarby, wizytówki oraz symbole poszczególnych regionów i krajów. Młodzi czytelnicy znajdą tu ciekawe informacje dotyczące afrykańskich ludów, wierzeń, zwyczajów, starożytnych budowli, fauny, flory, sztuki, tradycyjnej muzyki czy popularnych potraw. Książka przyciąga oko szatą graficzną, łączy małe porcje tekstu z zachwycającymi, malarskimi, nasyconymi kolorami ilustracjami, które znakomicie oddają klimat kontynentu. Ciekawe, zwięzłe i atrakcyjne wprowadzenie w świat Afryki. Oprawa twarda, szyta. Bardzo polecam.  
  • Rośnij
    Autor: Riz Reyes Ilustratorka: Sara Boccaccini Meadows Wydawnictwo: Słowne Młode   Debiut książkowy amerykańskiego ogrodnika i projektanta krajobrazu to świetny przewodnik po roślinach i ich uprawie, który zachwycająco zilustrowała mieszkająca na Brooklynie graficzka i projektantka tekstyliów drukowanych. Riz Reyes z pasją i entuzjazmem prezentuje piętnaście roślin, a przy okazji przedstawicieli ich rodzin, ukazując ich jako superbohaterów oraz eksponując ich niezwykłe umiejętności i właściwości. Botanicznymi bohaterami są m.in.: mięta („mistrzyni aromatu o zdolnościach leczniczych”) i rodzina jasnowatych, sałata („przykład różnorodności i wszechstronności”) i rodzina astrowatych, ananasy („mistrzowie smaku i przyjaźni”) i rodzina bromeliowatych, klon („wzór cierpliwości i potęgi”) i rodzina mydleńcowatych oraz orchidee („artystki i mistrzynie pomysłowości”) i rodzina storczykowatych. Każdej z tych roślin i jej rodzinie poświęcone są dwie rozkładówki łączące przepiękne, realistyczne ilustracje z małymi porcjami tekstu. Młodzi czytelnicy znajdą tu fascynujące fakty i ciekawostki dotyczące omawianych roślin, poznają ich historię, budowę, właściwości i zastosowanie. Autor zachęca ich też do samodzielnego hodowania kwiatów, ziół i warzyw, podaje sprytne sposoby na domowe hodowle oraz szczegółowe instrukcje. Książka zachwyci nie tylko małych miłośników przyrody, ale też dorosłych. Na końcu znajduje się glosariusz oraz podstawowe informacje dotyczące klasyfikacji roślin. Większy format, okładka twarda z tłoczeniami, szyta. Gorąco polecam.
  • Moc Amelki
    Autorka: Barbara Gawryluk Ilustratorka: Aleksandra Krzanowska Wydawnictwo: Literatura Poziom: BD II  

    Barbara Gawryluk, dziennikarka radiowa, tłumaczka z języka szwedzkiego oraz autorka literatury dziecięcej i młodzieżowej, w swojej najnowszej książce porusza aktualną tematykę dotyczącą wojny w Ukrainie.

    Opowiada historię siedmioletniej Amelki Anisovych, utalentowanej artystycznie dziewczynki z Kijowa, która w bunkrze pod szkołą zaśpiewała dźwięcznym głosem „Mam tę moc”, podnosząc na duchu i chwytając za serce wszystkich tam obecnych. Wkrótce nagranie z jej występem obiegło cały świat, trafiło też do twórców filmu „Kraina lodu”. Gawryluk opisuje występ dziewczynki w kijowskim schronie, trudne rozstanie z rodzicami, którzy zostali w ojczyźnie, aby pomagać żołnierzom i drugim dziadkom, przyjazd Amelki do Polski pod opieką babci, jej tęsknotę za rodzicami i domem, naukę w podwarszawskiej szkole oraz kolejne występy.

    Książka pokazuje zarówno ukraińską rzeczywistość, życie codzienne w walczącym Kijowie, przeżycia bezbronnych dzieci, którym odbierane jest dzieciństwo, jak też sytuację ukraińskich uchodźców w Polsce, ich odnajdowanie się w naszej rzeczywistości. Z przejmującą treścią doskonale współgrają ilustracje w stonowanych kolorach wykonane przez Aleksandrę Krzanowską. Na tylnej stronie okładki znajduje się kod QR, gdzie znajdziemy film z Amelką śpiewającą „Mam tę moc”.

    Warta uwagi lektura. Może być wstępem do rozmowy z dziećmi o trudnych problemach współczesnego świata. Okładka twarda, szyta. Polecam.

    Poprzednio na liście: „Zdalna babcia” p. 15/2022.

  • Jaszczurka, pawian i mądra sowa. Dlaczego niegrzeczne dzieci nie istnieją
    Autorka: Kate Silverton Wydawnictwo Otwarte     Książka brytyjskiej dziennikarki i prezenterki telewizyjnej to przystępny poradnik dla rodziców, który pomoże im zrozumieć zachowania dziecka. Autorka, mama dwójki dzieci, od wielu lat fascynuje się tematyką psychologiczną i parentingową. W niniejszej książce dzieli się swoją wiedzą opartą na źródłach naukowych, wieloma sytuacjami z własnego życia oraz kluczem do wychowania zdrowych emocjonalnie i szczęśliwych dzieci. W prosty, obrazowy sposób wyjaśnia, jak rozwijające się mózgi dzieci wpływają na ich zachowanie. Wykorzystuje wymyślony przez siebie system – metaforą mózgu jest baobab, na którym siedzą metaforyczne zwierzęta: jaszczurka, pawian i mądra sowa, odpowiadające za różne aspekty naszego zachowania. Podpowiada, jak pomóc dzieciom zarządzać emocjami oraz jak radzić sobie w najróżniejszych sytuacjach, np. gdy dziecko wybucha złością w miejscu publicznym lub w domu. Przedstawia również rozmaite narzędzia przydatne w rodzicielskim przyborniku (np. rodzicielska jednostka GROM czy kojąca kanapa) oraz praktyczne przykłady zastosowania proponowanych metod. W książce znajdziemy też historie rodziców dzielących się swoim doświadczeniem, wyróżnione w ramkach fakty o mózgu, praktyczne wskazówki, sposoby na rozładowanie stresu oraz łatwe do wprowadzenia w życie scenariusze. Książka zawiera bibliografię. Okładka miękka, klejona. Polecam zainteresowanym tematem.
  • Intymności
    Intymności Lucy CaldwellAutorka: Lucy Caldwell                                        Wydawnictwo Pauza       Książka znanej współczesnej pisarki irlandzkiej, autorki dwóch zbiorów opowiadań, które w Polsce ukazały się w jednym tomie. Bohaterką i narratorką wszystkich utworów jest kobieta, ale zasadniczo nie wiadomo, czy jest to ciągle ta sama postać. Można przyjąć, że każde kolejne opowiadanie to historia innej bohaterki, z całości wyłania się jednak obraz uniwersalnej, wrażliwej i uważnej obserwatorki otaczającego świata. W zbiorze pt. “Mnogość” z rzeczywistością zderza się dorastająca dziewczynka, nastolatka i dojrzała kobieta. Opowiadania te są opisem przeżyć wewnętrznych jednostki, związanych z uczuciem zazdrości, frustracją czy myślami samobójczymi. Autorka oddaje je poprzez symultaniczne portretowanie bohaterki z wielu perspektyw, układając przy tym proste zdania, w których ukryty jest dobitnie odzwierciedlony obraz codziennych dramatów. Zbiór pt. “Intymności” w swej konwencji nie odbiega od poprzedniego, natomiast tematycznie najczęściej nawiązuje do zagadnienia więzi między matką a dzieckiem. W tych opowiadaniach bohaterki odkrywają się z całą gamą uczuć związanych z macierzyństwem, a klimat utworów staje się bardzo, co sugeruje tytuł, intymny. Publikacja w miękkiej, klejonej oprawie. Polecam. Na P. 18/21 prezentowaliśmy antologię współczesnych opowiadań irlandzkich: “Niepoprawna mnogość”, która ukazała się pod redakcją tejże autorki. 
  • Dzika kuchnia z łąk i lasów
    Dzika kuchnia z łąk i lasów Monika Gajewska-Okonek Autorka: Monika Gajewska-Okonek                          Wydawnictwo SBM   Na P. 11/22 prezentowaliśmy “Ogrodową aptekę”  Moniki Gajewskiej-Okonek – ilustrowany przewodnik po wybranych roślinach o właściwościach leczniczych i prozdrowotnych. Tym razem pasjonatka fitoterapii i ogrodnictwa dla czytelników szukających kulinarnych inspiracji w świecie roślin przygotowała bogaty w przepisy i obiecujące fotografie poradnik. Zachęca w nim do korzystania z dziko rosnących na polach, łąkach i w lasach roślin i kwiatów, takich jak pokrzywa, liście podagrycznika, mniszek lekarski, bluszczyk kurdybanek, żołędzie, brukiew, topinambur, skorzonera czy pasternak, z których można upiec chleb, zrobić sałatkę, kotleciki, ugotować zupę, przygotować desery, napoje i przetwory. Są to propozycje prostych i cieszących oko dań (przypuszczam, że również podniebienie, ale jak to mówią: “co kto lubi”). Znajdziemy tu przepisy na chleb z kwiatami forsycji, sałatkę z chwastami, czipsy szałwiowe, zupę dziewięciozielną, gulasz z pasternaku, ciasteczka rumiankowe, lemoniadę z fiołków czy piwo ziołowe z bukwicą. Publikacja jest ukłonem w stronę dawnej, dzikiej kuchni. Część główną poprzedza rozdział zawierający opisy wybranych dzikich roślin jadalnych (a w nim szczegółowe informacje na temat ich budowy, smaku, sposobów wykorzystywania w kuchni oraz terminu zbiorów). Świetna propozycja dla miłośników prostego i smacznego gotowania w zgodzie rytmem natury. Oprawa twarda, szyta. Polecam. 
  • Giant
        Autor: Mikaël Wydawnictwo Timof Comics   Mikaël Suivre, ukrywający się pod pseudonimem „Mikaël” to francusko-kanadyjski rysownik, samouk, autor kilku opowiadań młodzieżowych, laureat konkursów komiksowych. W 2017 roku rozpoczął pracę nad dwutomową serią, której akcja rozgrywa się w Nowym Jorku lat 30. Od pierwszej strony „Gianta” wciąga nas klimat Nowego Jorku z okresu wielkiego kryzysu, barwne, nieprzerysowane, wiarygodne postaci oraz dialogi. Czytelnik odkrywa świat budowniczych drapaczy chmur, ludzi ze słynnego zdjęcia, ukazującego mężczyzn siedzących na zawieszonej w przestworzach metalowej belce. To twardziele przyzwyczajeni do widoku krwi. Lawirowanie na rusztowaniach często kończy się kalectwem, a nawet śmiercią. Ale trzeba zacisnąć zęby, zapomnieć o bólu i harować w pocie czoła, by zarobić na skromne życie w obskurnym baraku. Dolar pięćdziesiąt, tyle wynosi stawka godzinowa. Dan dołącza do ekipy nitowników, w której pracuje także Giant. To typ samotnika, wielki i milczący. Od pewnego czasu nie otrzymuje odpowiedzi na listy, które wysyła do Mary Ann, żony jednego z kolegów, który zginął w wypadku na budowie. Przekazuje kobiecie pieniądze, ale nie znajduje w sobie odwagi, by wyjawić jej, że została wdową. Autor wiernie odtwarza brutalną rzeczywistość, mroczne zaułki dzielnicy robotniczej, tanią rozrywkę ludzi pracy, konflikty i romanse. I lustracje Mikaëla sa dynamiczne, ukazują wnętrze bohaterów, ich cierpienie i nadzieje na lepszą przyszłość. Lektura adresowana do dorosłych czytelników. Polecam miłośnikom komiksów. Oprawa twarda, szyta, większy format.
  • Tato, no weź. Kupa i inne radości tacierzyństwa
        Autor: Kamil Baleja Wydawnictwo Agora   Kamil Baleja – zawodowo dziennikarz radiowy i telewizyjny, konferansjer, a prywatnie mąż i tata. Korzystając z obserwacji i własnych doświadczeń postanowił opisać perypetie młodego małżeństwa, które planuje, oczekuje, a potem wychowuje dzieci. Świeżo upieczeni rodzice powinni sięgnąć po tę książkę, żeby poprawić sobie humor i przekonać się, że nie tylko oni w najmniej oczekiwanym momencie, z wypiekami na twarzy, szukają toalety dla wykrzykującego niecenzuralne słowa malucha. Wszystko zaczyna się od macierzyńskich i tacierzyńskich instynktów. Autor opisuje drobne małżeńskie potyczki, planowanie dzieci, strach przed niepłodnością, wyczekiwanie na dwie kreski na teście, a potem dziwne upodobania kulinarne i nieznośne wahania nastrojów, które burzą mir domowy. Historia podana w komediowym stylu, obrazowo, sugestywnie, z dobrymi dialogami. Baleja wie, że sam pada ofiarą stereotypowego myślenia, parentingowych trendów, mody na porody rodzinne. Kapituluje przed obliczem popłakującej ukochanej i robi wszystko to, czego wymagają najnowsze poradniki i wszechwiedzący Google. Lektura przezabawna, napisana z dużym dystansem do samego siebie. Polecam. Oprawa miękka, klejona.
  • Kulawa kaczka i ślepa kura
    Kulawa kaczka i ślepa kura Ulrich HubAutor: Ulrich Hub                                                Ilustrator: Jörg Mühle                              Wydawnictwo Dwie Siostry Poziom: BD I/II   Prezentowana pozycja to bogata w scenki pełne komizmu sytuacyjnego i językowego oraz zwrotów akcji, metaforyczna opowieść o przyjaźni i samotności, której głównymi bohaterami są antropomorfizowane zwierzęta. Tytułowa ślepa, ale energiczna i nieco złośliwa kura werbuje kulawą, bojaźliwą kaczkę by udały się do miejsca, w którym rzekomo spełniają się wszystkie marzenia. Po wyczerpującym marszu i wielu perypetiach zdaje się, że docierają do celu. Zaskoczona i rozczarowana postępowaniem koleżanki kura odkrywa, że jej towarzyszka przez całą podróż okłamywała ją – bohaterki krążyły bowiem po własnym podwórku. Odrobinę rozsądniejsza, oczytana kaczka zapewne znała sens powiedzenia “wiódł ślepy kulawego” i przewidziała, że w takim duecie ich misja jest skazana na porażkę. Nie miała odwagi, aby wyruszyć w świat, narażając siebie i kurę na liczne niebezpieczeństwa, natomiast samotność doskwierała jej tak bardzo, że chciała cieszyć się towarzystwem uszczypliwej i pełnej animuszu kompanki tak długo, jak to możliwe. Ostatecznie bohaterki wybaczają sobie wszelkie krzywdy i zostają najlepszymi przyjaciółkami. Dowcipna, lekka w formie lektura o łatwym do wychwycenia przekazie i błyskotliwych dialogach, przeplatana ilustracjami, które w zabawny sposób przedstawiają perypetie i postacie bohaterek. Publikacja w twardej, szytej oprawie. Polecam.  Poprzednio tego autora: “Lisy nie kłamią” (P. 9/22).
  • Następnym razem wszystko będzie jak trzeba
        Autorka: Lene Ask Wydawnictwo: Centrala – Mądre Komiksy   Komiks norweskiej fotografki, ilustratorki, rysowniczki, autorki książek dla dzieci, absolwentki Akademii Sztuk Pięknych w Bergen i wykładowczyni. To historia Marit – dziewczyny, która ucieka z rodzinnej wsi, przeprowadza się do Oslo, by tam studiować i pracować w bibliotece. Kiedy umiera jej ojciec, wraca do domu i próbuje porozumieć się z matką, osobą bardzo surową, religijną, nie potrafiącą okazywać uczuć. Bohaterka wspomina smutne dzieciństwo, kłótnie rodziców. Tylko ojciec okazywał jej trochę ciepła. Dorosła Marit nie chce powielać złych wzorców, zakładać rodziny z kimś, kogo nie kocha. Nawiązuje płytkie relacje z mężczyznami, ale nie jest gotowa na prawdziwy związek. Kiedy dociera do niej, że prawie każdy z jej znajomych pochodzi z dysfunkcyjnej rodziny, decyduje się ponownie odwiedzić matkę, ale jest już za późno. Kobieta doznaje udaru i nie można się już z nią porozumieć. Autorka przy pomocy prostych, niemalże dziecinnych rysunków pokazuje smutną prawdę o relacjach między ludźmi. Obnaża stereotypy, konflikty społeczne dotyczące uchodźców, krytykuje normy, które nakazują młodym ludziom pełnić niechciane role. Książka zmusza do zastanowienia się nad współczesnym światem, migracją ludności ze wsi do miast, samotnością ludzi starych. Z perspektywy norweskiej świat wygląda trochę inaczej. Oddanie rodziców do domu opieki jest tam normą i przejawem najwyższej troski dzieci. Publikacja warta uwagi. Polecam dorosłym czytelnikom. Oprawa twarda, szyta.
  • Superniania kontra trzyletni Antoś
        Autorka: Anna Golus Wydawnictwo: Krytyka Polityczna Anna Golus – doktorka nauk humanistycznych w dyscyplinie nauki o kulturze i religii, autorka książki „Dzieciństwo w cieniu rózgi. Historia i oblicza przemocy wobec dzieci” (p. 16/2019), współpracowniczka „Tygodnika Powszechnego”, inicjatorka kampanii „Kocham. Nie daję klapsów” i akcji „Książki nie do bicia”. W najnowszej publikacji autorka oddaje głos wszystkim niepełnoletnim osobom, których prawo do prywatności i godności zostało złamane w programach typu „Superniania”. Opisuje wizerunek dzieci w reality show. Zachęca do empatii, powrotu do swojego dzieciństwa i odtworzenia emocji związanych z karą, byciem lekceważonym przez dorosłych. Golus uważa, że dziecko, z którym nikt się nie liczy może stać się prawdziwym histerykiem, buntownikiem. Dyskryminacja dzieci i młodzieży ze względu na młody wiek jest, jej zdaniem, powszechnym zjawiskiem, oczywistym, ponadczasowym i naturalnym. Porównuje to zjawisko do seksizmu, uznawania kobiet za głupsze, ułomne, gorsze. Ten tok myślenia jednak nie wydaje się logiczny. Czym innym bowiem jest równość płci, a czym innym równość pomiędzy człowiekiem czterdziestoletnim i małym dzieckiem, które potrzebuje opieki i kierowania, aby nie zrobić sobie krzywdy i po prostu przeżyć. Autorka opisuje modę na podglądanie rodziny i wysyp rozmaitych programów telewizyjnych, pokazujących problemy zwykłych ludzi. W centrum uwagi jest jednak serial „Superniania”, który odziera rodzinę z prywatności, pokazuje bunt dziecka i bezradność opiekunów. Przemiana dziecka dokonuje się pod wpływem skutecznej porady pedagoga. W książce wypowiadają się dorośli już dzisiaj bohaterowie programu. Wielu z nich nie poradziło sobie z piętnem „niegrzecznego bobasa”, byli prześladowani i wyśmiewani w szkole. Temat ochrony dzieci przed krwiożerczymi mediami jest bardzo aktualny. Jedni widzą potrzebę uregulowania przepisów i respektowania praw najmłodszych. Inni, włącznie z rodzicami, zachęcają swoje pociechy do udziału w popularnych talent show. Nie biorą pod uwagę rozwoju emocjonalnego dziecka, braku odporności na krytykę. Konsekwencje przegranej – przyklejona łatka cyrkowca, nieudacznika, histeryka, mogą mieć wpływ na dalsze życie młodego człowieka. Publikacja to ciekawy głos w dyskusji na temat praw dziecka. Oprawa miękka, klejona, bibliografia.
  • Ciesz się!
        Autorka: Sylwia Krachulec Wydawnictwo Widnokrąg   Sylwia Krachulec jest ilustratorką, projektantką wzorów, absolwentką Wydziału Sztuki Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. Jej prace stanowią odzwierciedlenie fascynacji światem organicznym oraz psychologią. Wykonuje je ręcznie, w technice cienkopisu. W 2021 roku otrzymała III nagrodę w Międzynarodowym Konkursie „Książka Dobrze Zaprojektowana – Zacznijmy od dzieci” za autorską książkę obrazkową „Pozory mylą”. Omawiana publikacja to oryginalna, poetycka wyliczanka. Autorka wymienia różne powody do radości. Cieszy się zakłopotaniem, długim spaniem, odwagą, pokonaną górą, zdrowym owocem, ale także łzą na policzku, jesiennym liściem, podjęta próbą i swoją wadą. Tekst jest ciekawym dopełnieniem zbioru czarno-białych ilustracji, wykonanych z dużą precyzją, prezentujących rośliny, zwierzęta i rozmaite mikroorganizmy. Książka rozbudzająca wyobraźnię, zachęcająca do działań twórczych, warta polecenia. Oprawa twarda, szyta, matowy papier.
  • Sprzedawca szczęścia
    Sprzedawca szczęścia Davide CaliAutor: Davide Cali                                                Ilustrator: Marco Soma                                                  Wydawnictwo Adamada Poziom: BD O/I     Pouczająca opowieść pióra włoskiego pisarza o szwajcarskich korzeniach, który tym razem prowokuje odbiorców do zastanowienia się nad pytaniem: „Czy można kupić szczęście?” Bohaterowie najnowszej książki Davide’a Cali to przedstawiciele różnych gatunków ptaków. To m.in. pan Gołąb, który jest sprzedawcą słoików wypełnionych szczęściem oraz kupujący od niego ten hitowy produkt pani Przepiórka, pani Strzyżykowa, pani Sikorka i pan Bażant. Słoiki biorą wszyscy, „na wszelki wypadek”, nie zastanawiając się, co jest w środku. Jeden z nich przypadkowo trafia w ręce pana Mysza, i to jemu słoik (jak się okazuje – pusty) sprawia najwięcej radości, bo właśnie takiego szukał. Lekturę polecam szczególnie. To intrygujący, wymowny tekst i piękne obrazy z akcentami w kolorze sepii wykonane przez cenionego włoskiego ilustratora, Marco Somę. Publikację można wykorzystać podczas lekcji bibliotecznej jako pretekst do przeprowadzenia dyskusji z młodymi czytelnikami na temat konsumpcjonizmu i materializmu, będących często symbolami szczęścia dla współczesnego człowieka. Twarda, szyta oprawa, większy format. Poprzednio tego autora: “Wyspa cieni” (P. 23/21). 
  • Wolfgang (niezwyczajny)
        Autorka: Laia Aguilar Wydawnictwo Widnokrąg Laia Aguilar to hiszpańska pisarka. Z wykształcenia jest specjalistką od komunikacji audiowizualnej. Pisze książki, scenariusze seriali telewizyjnych i wykłada w szkole dla pisarzy w Ateneu Barcelonès. Bohaterem jej najnowszej książki jest jedenastoletni Wolfgang. Posiada ponadprzeciętne zdolności, włada kilkoma językami, doskonale gra na pianinie i komponuje własne utwory, ma dużą wiedzę i szeroki zasób słów. Pewnego dnia nagle umiera jego matka. Chłopiec jest przerażony, smutny i zły, bo dowiaduje się, że będzie musiał zamieszkać z ojcem. To dla niego obcy człowiek. Rozstali się z matką jeszcze przed jego narodzinami. Wolfgang jest dzieckiem autystycznym, nie uznaje norm społecznych, nie lubi zmian, nienawidzi, gdy ktoś go dotyka. Spisuje rozmaite strategie, listy rzeczy absurdalnych i bezużytecznych. Kieruje się logiką i kocha muzykę. Postanawia uciec od ojca, którego nazywa panem Carlesem, by rozpocząć naukę w paryskiej akademii muzycznej. Historia Wolfganga pozwala spojrzeć na świat oczami dziecka w spektrum autyzmu. To opowieść o talentach, wrażliwości, marzeniach i potrzebach niezwyczajnego dziecka. Książka spodoba się młodym czytelnikom. Nie ma tu udawanych dramatów, ckliwych opisów, ani fałszywych postaci. Wzruszająca opowieść może być punktem wyjścia do dyskusji na temat autyzmu. Polecam. Oprawa twarda, szyta.
  • TOPR. Tatrzańska przygoda Zosi i Franka
    Sabała - Zielińska Beata TOPRAutorka: Beata Sabała-Zielińska                                Wydawnictwo: Prószyński i S-ka Poziom: BD II/III Fabularyzowana opowieść o tytułowym rodzeństwie pióra Beaty Sabały-Zielińskiej – autorki licznych publikacji poświęconych tematyce górskiej. Zosia i Franek wybierają się z rodzicami na ferie zimowe do Zakopanego. Zatrzymują się w domu prawdziwego górala, emerytowanego ratownika TOPR-u. Pan Stanisław – właśnie takie wdzięczne imię nosi bohater – staje się wyrocznią dla dzieci. Jego opowieści nadają bieg fabule, która opiera się na naukach i przestrogach Stanisława. Odpowiednie zachowanie w górach to jedno, ale wielość ciekawostek – również historycznych dotyczących przeszłości miasta i TOPR-u – to drugie. Autorka inspirowała się w nich autentycznymi historiami, które zdobyła dzięki rozmowom z ratownikami górskimi. Wydanie książki może imponować, zawiera dużo dobrych zdjęć współczesnych i archiwalnych. Elementy gwary góralskiej zostały wyróżnione graficznie, a ich wyjaśnienie czytelnicy znajdą w końcowym słowniczku. Wartościowy sposób promocji prawidłowego zachowania na ekstremalnym terenie oraz sympatyczna literacka pocztówka z gór. Oprawa twarda, szyta.
  • Biedni w bogatym kraju. Przebudzenie z amerykańskiego snu
    Biedni w bogatym krajuAutorzy: Nicholas D. Kristof, Sheryl WuDunn           Wydawnictwo Czarne   Antyamerykańska książka dwójki dziennikarzy związanych z „New York Timesem”. Jest to jedna z najlepszych pozycji „Serii amerykańskiej” Wydawnictwa Czarnego. Mit USA od dawna podgryzają autorzy różnych książek, ale w tym przypadku doszło do zmasowanego ataku. „Biedni w bogatym kraju” to publikacja napisana w imieniu odrzuconych mieszkańców Ameryki. A jest ich naprawdę wielu, skoro ponad połowa nie ma ubezpieczenia zdrowotnego. System zdrowia USA to chyba największa bolączka giganta. Nowoczesna medycyna dostępna jest dla wybranych. Elitarność usługi kończy się tym, że w namiotach, w których organizowana jest darmowa pomoc medyczna, niektóre osoby wyrywają osiemnaście zębów jednocześnie, bo tylko tak mogą pożegnać się z bólem. Przytaczane przez autorów statystyki są zatrważające. Sporo fragmentów zostało poświęconych narkomanii – również wśród weteranów wojennych. W USA umiera też sporo noworodków. Można powiedzieć, że w każdej dziedzinie życia znajdziemy w Ameryce poważne problemy. Niby jak wszędzie – ale wyszukiwanie luk w funkcjonowaniu mocarstwa zawsze robi wrażenie. Lektura ciekawa, otwierająca oczy na wiele kwestii, które nie trafiają ani na pierwsze, ani na ostatnie strony gazet. Pozycja zawiera przypisy końcowe. Oprawa twarda, szyta. Bardzo polecam.  
  • Nic się nie działo. Historia życia mojej babki
    Markiewka Tomasz Nic się nie działoAutor: Tomasz Markiewka                                            Wydawnictwo Czarne   Jeden z najbardziej obecnie wziętych filozofów Tomasz Markiewka w najnowszej książce składa hołd własnej babci i ojczyźnie – Polsce widzianej przez prymat małej ojczyzny. Życie Anny Markiewki, babci autora, toczyło się w Radkowie, Ujsołach, Liszkowie. Ta pierwsza miejscowość jest dwutysięcznym miasteczkiem, reszta to maleńkie wsie. Z tej strony wszystko – ale naprawdę wszystko – widać inaczej. XX wiek w Polsce widziany oczami zwyczajnej niezwyczajnej kobiety to coś więcej niż tak popularne od kilku lat historie ludowe. Oczywiście książka Markiewki mieści się w tym nurcie, ale jego przedstawiciele zazwyczaj zagarniają większe obszary, tworzą syntezy albo jej próby. Tutaj mamy jedno oko, jeden punkt widzenia kobiety, która obserwowała rozmaite zmiany z perspektywy prowincjuszki. Wnuk nadał jej opowieści strukturę pięknej opowieści pisanej w trzeciej osobie. Książka zostawia czytelnika z różnymi odczuciami. Na pewno ma walory poznawcze, skłania też do poznawania genealogii własnych rodzin i historii lokalnych. Trudno obejść się również bez refleksji. Nad całością unosi się mgiełka przemijania. Wszak coraz rzadziej spotyka się obory będące przedłużeniem chałupy. Jedna z najlepszych książek biograficznych 2022 roku podobna w klimacie – choć znacznie inna pod względem formy – do „Kobiety z prowincji” Waldemara Siemińskiego sfilmowanej przez Andrzeja Barańskiego. Oprawa miękka, klejona. Bardzo polecam. Poprzednio na liście: „Zmienić świat raz jeszcze. Jak wygrać walkę o klimat” (p. 8/2021).
  • Lincoln Highway
    Towles Amor Lincoln HighwayAutor: Amor Towles                                               Wydawnictwo: Znak Litera Nova   Bardzo dobra powieść drogi autora m.in. „Dżentelmena w Moskwie”. W przeszłości Amor Towles był bankierem inwestycyjnym, teraz z dumą może mówić, że zarabia na życie pisaniem, a jego gawędziarski styl i epicki rozmach przypominają – wypisz, wymaluj – klasyczną amerykańską prozę. Dzieje Emmetta Watsona – osiemnastolatka opuszczającego mury domu poprawczego – to uniwersalna opowieść o wkroczeniu na ścieżkę dorosłego życia. Czas akcji: 1954 rok stanowi tylko fajną dekorację, ma walory poznawcze i klimat. Treść można jednak dopasować do każdych czasów i każdej epoki. Emmett po śmierci ojca musi zająć się młodszym bratem i przejętymi długami. Mocne zderzenie z rzeczywistością czyni nastolatka w jednej chwili młodego mężczyznę, który staje w szranki z zaistniałą sytuacją. Wsiada w auto wraz z bratem i dwoma nieletnimi przestępcami. Droga prowadzi z jednej strony donikąd, z drugiej pragnienie ujrzenia po latach matki, która prawdopodobnie przebywa w San Francisco (przynajmniej tak wynika z przesyłanych przez nią pocztówek), kierunkuje jakoś podróż. I jakkolwiek Towles lubi niespieszny rytm narracji, tak zna również istotę zwrotu akcji. Dlatego jego powieści są dobrze skomponowane, a bohaterowie „Lincoln Highway” lądują ostatecznie w Nowym Yorku. Piękna historia o tradycyjnych wartościach osadzona w konkrecie historycznym, a gatunkowo w powieści rozwojowej i awanturniczej – zainteresuje miłośników prozy w starym dobrym stylu oraz fanów Ameryki. Oprawa twarda, szyta.
  • Ciche kroki na schodach
    Ciche kroki na schodachAutorka: Eva Bjorg Egisdottir                               Wydawnictwo: Feeria   Debiutancka powieść islandzkiej pisarki. Za „Ciche kroki na schodach” w 2020 roku otrzymała nagrodę Blackbird Award dla najlepszej islandzkiej powieści kryminalnej. Nagroda była w pełni zasłużona. Autorka okazała się samorodnym talentem. Powieść pisała w przerwach między wychowywaniem dzieci a pracą stewardessy. Tekst został stworzony w stylistyce nordic noir, na pewno wynika z fascynacji tym podgatunkiem ale też miłością do regionu. Albowiem główna bohaterka (Elma) po nieudanym związku wraca ze stolicy Islandii do miasteczka Akranes – miasteczka, w którym urodziła się autorka. Elma jest doświadczoną policjantką, bez trudu znajduje pracę jako miejscowa śledcza i od razu napotyka na żmudne śledztwo. Para nastolatków znajduje zwłoki kobiety w latarni morskiej. Nie można jednoznacznie stwierdzić, w jakich okolicznościach zmarła. Dochodzenie ma odpowiedzieć na pytanie: czy mamy do czynienia z morderstwem, czy z samobójstwem? Autorka świetnie odtworzyła gęstą atmosferę pozornie spokojnej prowincji i nie popełniła błędu Davida Lyncha, który w „Miasteczku Twin Peaks” zbyt szybko zdradził, co się stało z Laurą Palmer. Słynny reżyser przeczuł, że od tej pory masowa widownia straci zainteresowanie serialem. Musiał on jednak słuchać głosu producentów. Debiutująca pisarka nie miała takich problemów, widać, że tworzyła wyłącznie na własnych zasadach. Bardzo dobra propozycja dla fanów nordyckich kryminałów. Oprawa miękka, klejona. Bardzo polecam.
  • Co się kryje w kwiatku? Fascynujące ciekawostki przyrodnicze
    Ignotofsky Rachel Co się kryje w kwiatkuAutorka: Rachel Ignotofsky                   Wydawnictwo: Nasza Księgarnia   Kolejna na polskim rynku bardzo udana książka popularnonaukowa ilustratorki i pisarki z Nowego Yorku. Tym razem autorka wprowadza małych czytelników w świat kwiatów, odsłania ich fascynującą tajemniczość, prezentuje wiele zagadnień, które w sposób realny wzbogacają wiedzę. Dzięki wszechstronnemu ujęciu zostały uchwycone zależności świata roślin i świata ludzkiego. Autorka postawiła na harmonię między ciekawostkami a konkretną, encyklopedyczną wiedzą. Dokonuje tego głównie na wielkoformatowych ilustracjach z towarzyszeniem absolutnie wystarczającej ilości tekstu. Dzieci dowiedzą się, jak powstają kwiaty, zajrzą pod ziemię, poznają budowę kwiatu, jego ciekawe gatunki i warunki życia, oraz co może wyczyniać ziarno pyłku. Zdobyta dzięki książce wiedza może przydać się zarówno w szkole, jak i w domu – najlepiej podczas pierwszych samodzielnych pracach w ogródku. Oprawa twarda, szyta. Bardzo polecam. Poprzednio na liście: „Wspaniała planeta Ziemia i jej przyroda” (p. 1/2020).
  • Kury z grubej rury
    Bednarek Justyna Kury z grubej ruryAutorka: Justyna Bednarek              Ilustratorka: Nika Jaworowska-Duchlińska Wydawnictwo: Słowne Młode Poziom: BD I Bardzo dobra powieść Justyny Bednarek. Autorka w wzorcowy sposób połączyła walory rozrywkowe z użytecznością społeczną książki. Oto do rodziny Ogórków zbiegiem okoliczności trafia kilka sympatycznych kur. Wymknęły się z dyskretnie krytykowanej hodowli drobiu. Nad każdym szczęśliwym wydarzeniem w powieści czuwa Niewidzialny Reżyser – persona, którą można utożsamić z Justyną Bednarek. Pisarka dzięki temu tworzy swego rodzaju wprowadzenie do zasad rządzących literaturą. Czyni to prezentowaną pozycję jak rzadko pojemną znaczeniowo. Kury adaptują się do nowego otoczenia, a że jeden z dziecięcych bohaterów cierpi na zaburzenia ze spektrum autyzmu (ale subtelnie nie jest to powiedziane wprost), ich nieoczekiwana wizyta przynosi wyłącznie pozytywne skutki. Chłopiec jest zdolny, ale napotyka już na duże przeciwności w relacjach rówieśniczych. Scena, gdy opowiada on, fasoli bajkę, na podstawie której można odtworzyć świat dziecka zaburzonego, może wzruszyć. Jak wspomniałem, Justyna Bednarek mistrzowsko balansuje między zabawą a powagą. Książka wprost idealnie nadaje się do lektury familijnej, ma w sobie potencjał usprawnienia relacji rodzica z dzieckiem. Oprawa twarda, szyta. Bardzo polecam. Poprzednio na liście: „Smopsy” (p. 7/2022).
  • Żaby w śmietanie, czyli Stanisław Bareja i bliscy
    Bareja Katarzyna Żaby w śmietanieAutor: Katarzyna Bareja                                       Wydawnictwo: Axis Mundi   Jeśli ktoś zapomniał, ile znaczy dla historii kina polskiego Stanisław Bareja, wystarczy, że przeczyta wstęp książki „Żaby w śmietanie”. Jest ona dziełem córki tego wybitnego i kultowego (nader rzadkie połączenie) reżysera – Katarzyny Barei. Dzieło – to brzmi dumnie. Ale daremnie chyba szukać w tej sytuacji innych słów, kategorii itp. Autorzy tego typu publikacji ponoszą ogromną odpowiedzialność. Po pierwsze, mogą naruszyć w jakimś stopniu strukturę rodziny (vide drugi człon tytułu: „Stanisław Bareja i bliscy”), wywołać złe wspomnienia w efekcie jednej tylko błędnej decyzji co do selekcji materiału epistolarnego. Po drugie, muszą przekopać kilometry źródeł. Po trzecie wreszcie, spada na nich obowiązek zachowania proporcji między wkładem własnym a kredytem zaciągniętym w rzeczach znalezionych. W „Żabach w śmietanie” każda z tych pułapek została perfekcyjnie ominięta. Katarzyna Bareja jako filmoznawczyni i psychoterapeutka ma wysoką świadomość słowa pisanego oraz jego wymogów i specyfiki. Ogarnęła o wiele większą całość niż może się na pozór wydawać. Życie ojca to jedno, ale losy bliskich (zgodnie z tytułem) to drugie. Fragmenty wspomnień Stanisławy Barejowej (matki Stanisława) – wyróżnione tekstem wydrukowanym na stylizowanym na pożółkły papierze – to podróż do samego wnętrza początku XX wieku. Pani Stanisława zagarnęła go niemal w całości. Żyła bowiem w latach 1905-1990. Kolejny rarytas stanowi pamiętnik Stanisława Barei z lat szkolnych (1947-1948). W czasie lektury odniosłem wrażenie, że między wierszami można z nich wyczytać styl przyszłych filmów autora zapisków: konkretny (z doskonałym opanowaniem rzemiosła), z subtelną goryczą i niezastąpionym poczuciem humoru. W następnym rozdziale narracja przerzucona jest na współpracowników reżysera, ale ze świetnie wprowadzonym wątkiem wielkiej miłości Stanisława i Hanny; miłości zakończonej szczęśliwym małżeństwem. Historia tej – romantycznej przecież ze względu na przedwczesną śmierć artysty – miłości budzi rozrzewnienie równoważone natychmiast anegdotami. Warto zajrzeć choćby na chwilę na 135 stronę, aby pojąć skalę komicznego talentu Barei. Muszę teraz wspomnieć o teoretycznym przygotowaniu reżysera do tak chętnie uprawianego przez niego gatunku filmowego. Gdy w końcowych partiach książki autorka pisze już bezpośrednio od siebie, czytelnik natrafi na kapitalny wykład Barei właśnie na temat komizmu, wygłoszony dla studentów w Sosnowcu (nawiasem mówiąc kolegów Katarzyny studiującej na Uniwersytecie Śląskim). W rozdziałach poprzedzających finałową kodę mamy rozdział pt. „Osiedle autorów” – na wskroś varsavianistyczny, zwłaszcza miłośnicy i mieszkańcy Mokotowa poczują się w nim jak u siebie. Nie zabrakło miejsca na podsumowanie licznych epizodycznych występów familii Barejów w filmach Stanisława – który takoż uwielbiał grywać niewielkie role u samego siebie. Prawie jak Hitchcock. Ale prawie w tym przypadku nie czyni wielkiej różnicy. Stanisław Bareja nie mógł wymarzyć sobie piękniejszego hołdu. Tekst uzupełniają zdjęcia i rysunki reżysera – zabawne rzecz jasna, przepełnione miłością i domowym ciepłem prosto z ulicy Fitelberga. Oprawa twarda, szyta.
  • Szczegóły : rzecz o Gruzji
    Szczegóły : rzecz o Gruzji Iwona MassakaAutorka: Iwona Massaka                                  Wydawnictwo: Fundacja Sąsiedzi   Reportaż politolożki, wykładowczyni na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, autorki książek i artykułów dotyczących polityki, kultury i funkcjonowania społeczeństw w państwach byłego ZSRR. Na P. II/10 prezentowano publikację naukową autorstwa Iwony Massaki pt. “Muzyka jako instrument wpływu politycznego”. W obrazie jej relacji z wypraw do Gruzji (w sumie było ich czternaście) próżno szukać “bajerów” sprzedawanych turystom przez biura podróży. Autorka skupia się na naturalnej urodzie Gruzji, zatem wnikliwie przygląda się nie tylko temu co piękne, smaczne i wesołe. Tytułowe szczegóły, których poszukuje przemierzając m.in. Tbilisi i jego dzielnice, uzdrowiskowe Tskaltubo, nadmorskie Kobuleti, czy – jak o nim pisze – uszyte z materii radzieckiej Batumi, czynią jej reportaż wyjątkowym. W nich dopatruje się prawdziwego, czasem dalekiego od ideału, ale klimatycznego wizerunku Gruzji. Zderzając się z zastanym światem filtruje jego rzeczywistość przez swoją wyobraźnię i zostawia dla czytelnika często subiektywne i ekspresyjne, a przez to interesujące opisy, które oddają lokalny koloryt i kulturę Gruzji. Widać też, że konikiem autorki jest język. Czasem metaforyczny, niekiedy fachowy, a w razie potrzeby – dobitny. Świadczy o tym już początek pierwszego rozdziału książki: “Plac Wolności w Tbilisi wygląda jak łysy, odświętnie ubrany weteran wojenny z protezą nogi i po rekonstrukcji twarzoczaszki bez wydruku 3D, którego pochodzenie jest nie do końca jasne…” (s. 12). Publikacja zawiera fotografie, na końcu znajduje się bibliografia. Zainteresowanym polecam. 
  • Przypadłość
    Sablik Tomasz PrzypadłośćAutor: Tomasz Sablik                                             Wydawnictwo: Vesper   Bardzo dobry horror psychologiczny Tomasza Sablika, znanego też pod pseudonimem T. S. Tomson. Lektury tej powieści nie należy zaczynać od posłowia. Jeśli czytelnik zachowa całość układu chronologicznego, nie ulegnie pokusie, nie zerknie zbyt wcześnie na ostatnie słowa autora – przeżyje przynajmniej mały szok. Główna bohaterka Hanna Hoppe wiedzie spokojny żywot, od wielu lat pracuje w ukochanym kinie (zresztą jest kinomanką i filmy pełnią w powieści Sablika ważne funkcje, np. „Przeminęło z wiatrem”), a osobisty mikroświat zawęziła do dorosłego syna i przyjaciółki. W tym momencie napotykamy na pierwszy haczyk. Syn Hanny ma dwadzieścia kilka lat, wciąż mieszka z matką (co może przy dzisiejszych uwarunkowaniach finansowych specjalnie nie dziwi). Pewien niepokój wzbudza jednak relacja pomiędzy tymi postaciami, a błogostan, w jaki kobieta popadła, dewastują dodatkowo kłopoty z pieniędzmi i – jak zawsze – część bolesnych wspomnień. Hanna ma nadzieję, że nowo poznany sprzedawca zegarów odmieni jej los. Mężczyzna jest jednak ekscentryczny, chyba zbyt tajemniczy i dziwny, żeby odegrać rolę wybawcy. Nie mamy więc żadnego rozlewu krwi, przemocy etc. Zostaje sama esencja mroku ludzkiej psychiki, klimatem przypominająca arcydzieło Roberta Altmana „Trzy kobiety”. Senność, oniryzm, a jednocześnie dojmująca codzienność. „Przypadłość” to świetny, praktyczny przykład tego, czym jest dobra literatura grozy. Oprawa twarda, szyta.
  • Kaloszem przez czas
    Hytroś Przemysław Kaloszem przez czasAutor: Przemysław Hytroś                                   Wydawnictwo: Dwukropek                                             Poziom: BD II/III   Przemysław Hytroś nie zwalnia tempa. Po „Powrocie na zaginiony kontynent” (p. 1/2022) napisał kolejną długą powieść dla dzieci, w której konstruuje fabułę na motywie podróży w czasie. O fascynujących przygodach rodzeństwa (Szymona i Oliwii) opowiada właśnie Szymon. Wszystko zaczęło się pewnego deszczowego wakacyjnego dnia. Deszcz w lato dla bohaterów powieści oznacza jedno: nudę. Potrzeba wtedy punktu zwrotnego. Hytroś zdecydował się na szarżę, ponieważ na leśnej polanie ląduje wehikuł czasu w postaci wielkiego starego kalosza. Na pokładzie statku znajduje się naukowiec Jakub Klekotek i jego współpracujący z nim robot w wersji żeńskiej – Eureka. Szymon i Oliwia zbiegiem okoliczności dołączają do załogi, która – jak się okazuje – podąża tropem barona von Bombaryna. Ten antybohater ma niecny plan przejęcia kontroli nad czasem i należy go powstrzymać. A że przy okazji można cofnąć się między innymi do starożytności i średniowiecza, dodaje fabule niesamowitej atrakcji. Autorowi wyszło wszystko: postaci (nawet antybohatera uczynił bohaterem skomplikowanym, poświęcił mu znacznie więcej miejsca, co wyjaśnia bardziej motywy jego postępowania), świetna przygodowa fabuła są gwarantem lekturowej rozrywki dla całej rodziny; oczywiście nie tylko w letnie miesiące. Oprawa twarda, szyta.
  • Zełenski. Poza scenariuszem
    Rodenko ZełenskiAutor: Serhij Rudenko                                               Wydawnictwo Poznańskie   Chłodna, umiarkowana biografia polityczna prezydenta Zełeńskiego pióra Serhija Rudenki, ukraińskiego dziennikarza ze wstępem Pawła Pieniążka. Większość materiału została napisana przed wybuchem wojny. Autor dopisał fragmenty na gorąco, żeby książka nie sprawiała wrażenia kompletnie niepełnej przez nieuwzględnienie przełomu historycznego z lutego 2022. Przełomu, w który – jak czytamy – Zełeński do końca nie wierzył mimo informacji od amerykańskiego wywiadu. Dlatego nie ogłosił powszechnej mobilizacji, ani nie zarządził ewakuowania ludności przed godziną w. Choć trudno w to uwierzyć, w prezentowanej pozycji zostało sformułowanych sporo krytycznych uwag odnośnie polityka będącego obecnie na ustach niemal całego świata. Co ważne, większość z nich dotyczy jego pierwszych lat prezydentury, czyli nie obejmuje czasu wojny; czasu, w którym jest dość zgodnie podziwiany przez opinię publiczną i politycznych partnerów. Niemniej początkowy okres rządów Zełeńskiego był naznaczony licznymi błędami. Nepotyzm i korupcja szerzyły się tak jak przedtem, a lepiej żyło się wyłącznie otoczeniu nowego prezydenta (w końcu obalił przecież zastany parlament, a nowe wybory wygrała sprzyjająca mu partia). Zwykli Ukraińcy zmiany in plus nie odczuli. Oczywiście można to wszystko zrzucić na karb braku doświadczenia i obycia na salonach politycznych. Z drugiej strony fakty pozostają faktami i rzucają zupełnie inne światło na sylwetkę Zełeńskiego – człowieka, który jeszcze jako kabareciarz podczas występów scenicznych nazywał Ukrainę „gwiazdą porno”, naśmiewał się z walczących o prozachodnią Ukrainę na Majdanie oraz był podejrzewany o branie narkotyków. Trudno też powiedzieć, jaka do wszczęcia konfliktu przez Putina była wiedza i świadomość Zełeńskiego. Tej książki naprawdę lepiej nie oceniać po okładce. Jest to bardzo niewygodna dla prezydenta Ukrainy książka. Oprawa miękka, klejona.
  • Czarna ambrozja
    Engstrom Elizabeth Czarna ambrozjaAutorka: Elizabeth Engstrom                                      Wydawnictwo: Vesper   Wydawnictwo Vesper wyszperało kolejną intrygującą wampiryczną powieść. „Czarna ambrozja” w oryginale ukazała się w 1988 roku. Był to debiut prozatorski Elizabeth Engstrom – dziś autorki już jedenastu powieści i trzech zbiorów opowiadań. Lektura debiutu przynosi pozytywne zaskoczenia. Początkująca autorka opracowała ciekawy koncept, co nie jest łatwe w literaturze wampirycznej: mocno schematycznej, zastawiającej pułapki na autora w postaci licznych powtórzeń. W „Czarnej ambrozji” specjalnych schematów nie ma. Główna bohaterka (Angelina Watson) traci rodziców w bardzo młodym wieku i już jako samotna nastolatka postanawia wieść żywot tułaczy. Nie chce się zakorzenić, poza tym ucieczka od miejsc kojarzących się jej z przeżytą traumą jest dziewczynie po prostu potrzebna. Te fragmenty mają coś z powieści inicjacyjnej, bohaterka często zmienia przestrzeń, zaczyna postrzegać wszystko jako nieustanną przygodę, która przeradza się w przygodę jeszcze większą, ale za to bardziej mroczną. Podczas potyczki ze zbirami Angelina odkrywa w sobie tajemnicze, niszczycielskie moce. Staje się wampirzycą z przypadku, potrafi zanocować w śmietniku – byle z dala od źródeł światła. Nowa sytuacja podoba się dziewczynie, zaczyna się ona w niej urządzać. Z niewinnego dziecięcia przekształca się w świadomą antybohaterkę poznającą niziny społeczne Ameryki lat osiemdziesiątych. Klimat powieści znakomicie zresztą koresponduje z kulturą amerykańską tamtej dekady. Narracja jest pierwszoosobowa, ale jako że prowadzi ją osoba niepoczytalna, większość wydarzeń komentują dodatkowo osoby, które zetknęły się z Angeliną. Autorka we wczesnej młodości miała problemy z alkoholem, co znalazło pewne odbicie w powieści. Aluzje dotyczące uzależnienia łatwo wyczytać między wierszami. Dobrze się stało, że „Czarna ambrozja” dotarła do Polski. Pozycja dla fanów literatury grozy w każdym wieku. Oprawa twarda, szyta.
  • Ptakoterapia : jak przyroda uratowała mi życie
    Ptakoterapia : jak przyroda uratowała mi życie Joe HarknessAutor: Joe Harkness                                            Wydawnictwo Bo.wiem   Autor tej opowieści (na liście po raz pierwszy) napisał wiele artykułów, prowadził bloga o ptakoterapii, obecnie wygłasza prelekcje na temat zdrowia psychicznego, jest też koordynatorem do spraw uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi i od dziesięciu lat pracuje z grupami wymagającymi szczególnej opieki. Zanim doszedł do momentu, w którym był gotowy pomagać innym, sam cierpiał na zaburzenia psychiczne. Przełomową chwilą w jego życiu był widok przelatującego myszołowa, który zrobił na nim takie wrażenie, że poważnie zaczął interesować się obserwacją ptaków. Okazało się to dla niego formą pomyślnej terapii. Choć książkę rozpoczyna szczerym, wstrząsającym opisem próby samobójczej, to cała lektura nie jest przytłaczająca. Mimo smutku wydobywającego się z pierwszych stron publikacji, kiedy autor otwarcie opowiada o pustce i bezsilności, jakie czuł na pewnym etapie swojego życia, przedstawiona przez niego historia ma bardzo pozytywny wydźwięk. Doświadczenia z chorobą i uważne, świadome podglądanie takich gatunków jak pokrzywnica, świergotek, czapla biała czy mysikrólik, przyniosły w efekcie interesującą, osobistą relację z przebiegu choroby i terapii, ale też rodzaj inspirującego przewodnika po świecie ptaków. Autor z dużą wrażliwością i szacunkiem do przyrody prezentuje czytelnikowi leczniczy potencjał, jaki drzemie w procesie obserwowania tych zwierząt. Publikacja zawiera ilustracje w postaci rysunków autorstwa Jo Browna. Oprawa miękka, klejona. Polecam.
  • Kraina za mostem
    Chase Mary Kraina za mostemAutorka: Mary Chase                                       Wydawnictwo: Kropka Poziom: BD II Na polski rynek literatury dziecięcej trafia drogocenna perła wydana oryginalnie w 1958 roku. Mary Chase żyła w latach 1907-1981, była uhonorowana Nagrodą Pulitzera za dramat „Mój przyjaciel Harvey”. „Kraina za mostem” to wspaniała, błyskotliwa powieść utrzymana w duchu fantastyki, ale tej niewydumanej, niewymuszonej. Owa konwencja pełni tutaj szalenie istotną funkcję. Oto bowiem dziesięcioletni Colin dowiaduje się, że nie jest jednak najstarszym przedstawicielem rodzeństwa. Ma jeszcze siostrę (Lorettę), która nie chciała wieść normalnego życia u boku rodziny i wybrała wolną egzystencją w pałacu za mostem, zarządzanym przez Hrabinę i Generała. W pałacu cieszy się niczym nieograniczoną swobodą, w dodatku Hrabina i Generał uwielbiają jej brak subordynacji, na który nie mogłaby sobie pozwolić u boku matki. Splot wydarzeń doprowadza do swoistej zamiany ról. Loretta wraca do domu, a jej młodsze – grzeczne dotąd – rodzeństwo zaczyna się interesować magicznym, trochę mrocznym miejscem, w którym starsza siostra spędziła dobrych kilka lat. Autorka pokazała dwie strony medalu, jakby dwa modele wychowania – w tym jeden ewidentnie utrzymany w nurcie antypedagogiki. Uczyniła to z wielką klasą oraz równowagą między różnymi możliwościami. Wszak okaże się, że Hrabina i Generał nie będą postaciami jednoznacznie negatywnymi. Powieść wysmakowana językowo, nie straciła na sile oddziaływania mimo kilkudziesięciu lat od premiery. Dzieło poddaje się wielu interpretacjom, może być wykorzystane w lekcji bibliotecznej. Oprawa twarda, szyta.
  • Chcę latać wysoko : opowieść o ciekawości
    Chcę latać wysoko : opowieść o ciekawości Julia VolmertAutorka: Julia Volmert                                      Wydawnictwo Jedność Poziom: BD 0/I   Ilustrowana książka niemieckiej autorki, której cykl “Trzej detektywi” prezentowaliśmy na liście kilkanaście lat temu (P. 21/06), natomiast poprzednio tomik “Prezent dla ciebie : opowieść o przyjaźni” (P. 9/20). Julia Volmert tym razem opowiada o przygodach ciekawej świata sowy Klary, która za namową kota Kacpra porzuca swój naturalny nocny tryb życia, by móc zobaczyć, jak wygląda otaczająca ją przyroda w świetle dnia. Jest zachwycona, gdy dowiaduje się, ile kolorów można dostrzec, kiedy na dworze jest jasno (dotąd znała tylko odcienie szarości). Po drodze zauważa młodego dzika uwięzionego w głębokim dole i wpada na genialny pomysł, jak uratować mu życie. Lektura ma na celu zachęcić czytelnika, by przyjmował postawę “bycia ciekawym świata”, obserwował otaczającą rzeczywistość i zadawał pytania. Ponadto może służyć najmłodszym odbiorcom jako pomoc w nauce nazywania i rozróżniania barw. Publikacja zawiera wykonane przez autorkę wesołe, kolorowe ilustracje. Wydana w twardej, szytej oprawie o większym formacie. Polecam. 
  • Tajemna kryjówka
    Tajemna kryjówka Barbara Budzbon-SzymańskaAutorka: Dagmara Budzbon-Szymańska          Ilustracje: Joanna Gębal                        Wydawnictwo Bosz Poziom: BD I   To kontynuacja sensacyjno-detektywistycznej serii “Mysz Tymoteusz i jeż Fryderyk” o perypetiach dwójki mieszkających w Londynie przyjaciół, którzy próbują udaremnić rabusiom złodziejski proceder. Pierwsza część: “Na tropie złodziei obrazów” prezentowana była na liście P. 9/22. Tytułowi Tymoteusz i Fryderyk połknęli detektywistycznego bakcyla i w obecnym tomie wraz z emerytowanym szefem policji – szczurem MacDonaldem rozszerzają poszukiwania złodziei obrazów, by dotrzeć do dowódców międzynarodowej organizacji przestępczej, odpowiedzialnej również za kradzież, o której mowa była w pierwszej części. Dochodzenie początkowo przynosi marne efekty, ale z pomocą przychodzi lord Ignacy – człowiek, który o sztuce wie wszystko, i cała operacja nabiera tempa. Obok trzymającej w napięciu, dynamicznej akcji i dobrego humoru, czytelnik podczas lektury ma okazję przemierzać korytarze londyńskich muzeów, zapoznając się ze słynnymi holenderskimi i flamandzkimi dziełami sztuki. Uwagę przykuwają znakomite, inspirowane oryginałami ilustracje Joanny Gębal, która odtworzyła swoją wersję “Dziewczyny z perłą” Vermeera, “Śmiejącego się kawalera” Halsa, czy “Portretu Susanny Lunden” Rubensa. Bardzo polecam. Publikacja w twardej, szytej oprawie, o większym formacie. 
  • Bocian. Biografia nieautoryzowana
    Zbyryt Adam Tryjanowski Piotr Bocian Biografia nieautoryzowanaAutorzy: Adam Zbyryt, Piotr Tryjanowski           Wydawnictwo: Paśny Buriat   Bocian został zdemaskowany. Dokonało tego dwóch znakomitych biologów w książce o genialnym tytule „Bocian. Biografia nieautoryzowana”. Gdyby jednak te wspaniałe ptaki potrafiły mówić lub pisać, bez wątpienia recenzowaną publikację by autoryzowały. No chyba że niektóre elementy chciałyby ocenzurować, ponieważ autorzy postawili na nagą prawdę, realizując przy okazji wzorcowo format książki popularnonaukowej. Podczas lektury czytelnik nie odczuje ani przez sekundę (albo jej ułamek) znużenia. O to zresztą nie było trudno. Świat bocianów jest fascynujący, układa się w logiczną całość (nawet tam gdzie na pozór logiki nie ma, a pozostaje brutalność) jak matematyka. W tym niezmąconym porządku bociany przewyższyły świat ludzki. Może dlatego coraz większą popularnością cieszą się relacje na żywo z bocianich gniazd. Co więcej, Europejczycy oglądają je nawet zimą, podczas gdy – jak łatwo wydedukować – opustoszałe gniazdo czeka na powrót pięknych mieszkańców. Widzowie rozmawiają ze sobą na czacie, widać w ich słowach prawdziwe emocje, szczere zainteresowanie, być może też jakąś formę ucieczki do rzeczywistości. I właśnie warto wśród takich osób – choć oczywiście nie tylko – propagować nieautoryzowaną biografię bociana, która obejmuje każdy aspekt jego życia również w kontekście Polski i chociażby genezy pojawienia się tego gatunku w nadwiślańskim kraju. Autorzy preferują ujęcie chronologiczne: od genezy, po przyloty, dietę, potomstwo, odloty. Książka pełni funkcję niezbędnika bocianiej wiedzy. Sądzę, że zostały w niej udzielone odpowiedzi na wszystkie pytania, które baliśmy zadać. Ubarwienie, pozbywanie się najsłabszego członka rodziny, system karmienia (bociany wymiotują jedzeniem, które następnie spożywają maluchy przypominające przeto „śmierdzące dinozaury”), tajemnice lotu do Afryki i z powrotem. Jak przystało na popularnonaukowy format, autorzy co i rusz podrzucają ciekawostkę. Oto kilka przykładów: bocian potrafi upolować przelatującego obok gniazda szpaka i połknąć go w osiem sekund. Bocian wcale nie uwielbia żab, jest wybitnym budowniczym i lotnikiem. Zdarzają się przypadki przelotu 35 km nad Morzem Czarnym w pięćdziesiąt minut. Nam pozostaje być dumnym, że Polska należy do bocianiej unii, do której tak chętnie wracają. Miejsce bocianów jest w Polsce, a miejsce ich biografii między innymi na bibliotecznych półkach. Oprawa miękka, klejona. Bardzo polecam. Adam Zbyryt poprzednio na liście: „Krajobraz strachu. Jak stres i strach kształtują zwierzęta” (p. 10/2021); Piotr Tryjanowski na liście po raz pierwszy.
  • Nad rzekę, której nie ma : podróż przez Amerykę Południową od Miraflores do Rio
    Nad rzekę, której nie ma : podróż przez Amerykę Południową od Miraflores do RioAutor: Grzegorz Kapla                                          Wydawnictwo Lira     Kolejna publikacja w dorobku autora powieści i reportaży to tym razem relacja z wyprawy przez Amerykę Południową. Grzegorz Kapla (poprzednio na liście: “Mekong przed końcem świata” P. 8/22), znany z obrazowego stylu wypowiedzi i skory do akcentowania na kartach swoich książek osobistej refleksji, opowiada o podróży od Pacyfiku, przez Andy, świętą Dolinę Inków, Machu Picchu, Cuzco, Jezioro Titicaca, aż do atlantyckich plaż Rio de Janeiro. To pełna sugestywnych opisów historia człowieka samotnie przeprawiającego się przez lodowce Andów i tunele inkaskich kopalń, zmagającego się raz z hipotermią, innym razem z klaustrofobią, przełamującego własne słabości i lęki, oswajającego się z poczuciem bezradności i przemijania. W reportażu Kapli nie brakuje też rozbudowanych opisów zabytków, niekoniecznie smacznych potraw i trunków oraz spotkań z przypadkowymi mieszkańcami terenów, które przemierza, co odsłania całkiem spory kawałek wiedzy o świecie. Nie wszystko w książce jest bardzo poważne, czytelnik może również liczyć na dawkę dobrego humoru, a kiedy trzeba – dosadny język autora. Publikacja ilustrowana bogatym zbiorem zdjęć, w miękkiej, klejonej oprawie. Polecam zainteresowanym. 
  • Smopsy
    Smopsy Bednarek JustynaAutorka: Justyna Bednarek                   Ilustracje: Magda Kozieł-Nowak                                                       Wydawnictwo Literatura Poziom: BD I Zabawna opowieść Justyny Bednarek, w której odwołuje się ona do legend o smoku wawelskim, bazyliszku z lochów średniowiecznej Warszawy. Autorka zabieg ten wykonała twórczo i kreatywnie. Wplata wątki kojarzące się z legendami do nowej – stworzonej już przez siebie – historii o przygodach Jaromira z Arkony. Jest on potomkiem sławnego rodu, który musi stanąć do walki ze smokami. Wynika to z chęci wykazania się w oczach ojca, który powoli zmierza do emerytury, a ktoś przecież powinien zająć się zamkiem i całą krainą należącą do rodu Jaromira. Bohater potrzebuje sukcesu, ale ze smokami nie pójdzie mu łatwo, ponieważ Bednarek wymyśliła te stworzenia jako łagodne i przyjazne, na dodatek będące w dobrych relacjach z wiedźmą Świętosławą. Legendarne wątki autorka splata z narracją współczesną. Wszystkich bohaterów poznajemy na początkowej rozkładówce, gdzie krótko ich scharakteryzowano. Udane, komediowe ujęcie starych legend urozmaica wersje oryginalne. Kolorowe, duże ilustracje wykonała Magda Kozieł-Nowak. Zwroty łacińskie przetłumaczono, a w przypisach dolnych dzieci znajdą definicję trudniejszych terminów. Oprawa twarda, szyta. Bardzo polecam. Poprzednio na liście: „Dom numer pięć” (p. 13/2021).
  • Morderstwo nie jest takie proste
    Autorka: Carla Valentine Wydawnictwo: SQN           Carla Valentine jest kuratorką techniczną wiktoriańskiego Muzeum Patologii w Londynie, w którym zajmuje się konserwacją ponad pięciu tysięcy anatomicznych eksponatów. Przez lata pracowała też jako technik patologii w kostnicy, a także zajmowała się odtwarzaniem szkieletów w muzeach. W prezentowanej książce wciela się w rolę śledczej, która bada i analizuje przestępstwa opisane przez mistrzynię kryminałów – Agathę Christie. Zwraca uwagę na to, że twórczyni 66 pełnowymiarowych zagadek kryminalnych oraz licznych krótkich historii detektywistycznych nieustannie poszerzała swoją wiedzę w dziedzinie medyczno-prawnej, była wnikliwą obserwatorką ludzkich zachowań, a zarys każdej zbrodni szkicowała z niezwykłą skrupulatnością. Analizując jej twórczość można też obserwować, jak rozwijała się kryminalistyka w tamtych czasach. Carla Valentine w ośmiu rozdziałach omawia wątki i motywy wykorzystywane w fabule przez Christie, takie jak np.: odciski palców, ślady kryminalistyczne, broń palna, pismo odręczne, analiza plam krwawych, autopsja i toksykologia sądowa. Przy okazji zaś przybliża historię kryminalistyki, sylwetki sławnych kryminologów, odkrycia i badania naukowe oraz współczesne metody zabezpieczania śladów. Wyjaśnia też wiele frapujących zagadnień z różnych dziedzin kryminalistyki. Dowiemy się np., czym jest analiza linii papilarnych, balistyka sądowa oraz kryminalistyczna analiza dokumentów. Dzięki tej książce poznamy również warsztat twórczy Christie oraz wiele faktów i ciekawostek dotyczących jej życia. Książka będzie pasjonującą lekturą dla miłośników Agathy Christie oraz kryminalistyki. Okładka miękka, klejona. Zawiera przypisy końcowe, czarno-białe ilustracje oraz załączniki. Polecam.    
  • Historia makaronu w dziesięciu daniach. Od tortellini do carbonary
    Autor: Luca Cesari Wydawnictwo: Znak     Książka włoskiego historyka gastronomii, kucharza eksperymentalnego oraz dziennikarza to pasjonująca opowieść o historii najsłynniejszych włoskich dań z makaronu. Autor na podstawie dawnych książek kucharskich, średniowiecznych traktatów kulinarnych oraz innych dokumentów rekonstruuje historię dziesięciu tradycyjnych włoskich specjałów, takich jak np.: fettuccine Alfredo, amatriciana, carbonara, gnocchi, tortellini alla bolonese oraz spaghetti all pomodoro. Każdemu z tych makaronów poświęca rozdział, w którym omawia pochodzenie danego dania, jego podstawowe składniki, sposoby przygotowania, przebieg ewolucji (od pierwszych do ostatnich przepisów), rozmaite warianty oraz wpływ na kuchnie świata. Przytacza tu dawne przepisy, przedstawia legendy, anegdoty i ciekawostki, odwołuje się też do filmów i literatury. Książka w ciekawy sposób przybliża włoskie tradycje kulinarne, a także sylwetki i przepisy wielkich kucharzy, w tym XV-wiecznego Mistrza Martino, renesansowego kucharza Bartolomea Scappiego czy kuchmistrza carycy Katarzyny II – Francesca Leonardiego. Pokazuje przemianę kulinarnych gustów i mentalności na przestrzeni wieków oraz zachęca do przygotowywania dań według dawnych receptur i odkrywania na nowo zapomnianych skarbów kulinarnych. „Historia makaronu w dziesięciu daniach” została uhonorowana Premio Bancarella della Cucina oraz uznana za książkę roku przez magazyn „Gambero Rosso”. Pozycja zawiera obszerne przypisy końcowe. Okładka miękka, klejona. Znakomita, erudycyjna praca, która napisana jest lekkim stylem. Polecam miłośnikom historii gastronomii.  
  • Podlaska mozaika. Reportaże z raju – krainy błota i mgły
        Autorka: Ewa Zwierzyńska Wydawnictwo: Paśny Buriat Ewa Zwierzyńska, z wykształcenia lekarka, z zamiłowania pasjonatka podlaskiej kultury i przyrody, od wielu lat fotografuje i pisze o Podlasiu. Znawca etnografii – Zygmunt Gloger twierdził, że Podlasie wzięło swą nazwę od Lachów, czyli Polaków zamieszkujących te tereny. Autorka zaprasza czytelnika w swoje ulubione strony, do rajskiej krainy, swojskiej, zielonej, poprzecinanej liniami rzek i kanałów. Kto raz odwiedził okolice Puszczy Białowieskiej, Augustowa, Tykocina czy Drohiczyna, ten wie, że tylko tam można zobaczyć dziką przyrodę, niezliczoną liczbę bocianich gwiazd, domy kryte strzechą i krzątające się wokół nich staruszki w kolorowych chustkach na głowie. Tereny te zamieszkuje ludność wielokulturowa, prawosławna, muzułmańska, katolicka i żydowska. Tradycje religijne są kultywowane przez ostatnich mieszkańców maleńkich wiosek. Młodzi opuszczają pustkowie w poszukiwaniu edukacji i pracy. Przenoszą się do Białegostoku, albo osiedlają się w podmiejskich dzielnicach, takich jak Nowodworce czy Ogrodniczki. Autorka opowiada o o ludziach, zwierzętach, ludowych zwyczajach. Czytelnik obserwuje codzienne, niespieszne czynności, zakupy w sklepie na kółkach, ludzi siedzących na ławeczkach przed domem, staruszki modlące się przy kapliczkach, dzieci oganiające się od wielkich gzów. Wszyscy się tu znają i wiedzą o sobie wszystko. Rytm dnia wytyczają modlitwy, prace w polu, karmienie zwierząt. Człowiek z wielkiego miasta potrzebuje trochę czasu, aby dopasować się do zwolnionego tempa życia. Zwierzyńska rozmawia z lokalnymi działaczami o ochronie przyrody, spisuje historie starej babuleńki i kamiennej baby, dziadka co w deszczu kanie zbierał, chłopa porwanego przez UFO podczas dojenia krów, małpy wodnej i myśliwego co do krzyża strzelał. Na końcu zamieszcza relację z ostatnich wydarzeń przy granicy Białoruskiej. Lektura ukazuje Podlasie w pełni. Fotografie autorki, wykonane o świcie, we mgle, o zmierzchu, pokazują uroki tej krainy. Polecam. Oprawa miękka, klejona, kolorowe zdjęcia.
  • Domowa dżungla. Jak wypełnić każdy dom szczęśliwymi roślinami
        Autorka: Danae Horst Wydawnictwo Publicat   Danae Horst prowadzi sklep z roślinami i studio stylizacji w Los Angeles. Jest pisarką, fotografką, stylistką wnętrz, znaną instagramerką. W najnowszej publikacji zachęca do wsłuchiwania się w rośliny. Jeśli będziemy kierować się ich potrzebami, dobierając im odpowiednio nasłonecznione miejsce, dobrą ziemię i doniczkę, odwdzięczą się nam szybkim przyrostem i obfitym kwitnieniem. Nawet w środku betonowej pustyni niewielki okaz w doniczce może stać się pomostem między domem, a dżunglą. Autorka obala mity na temat złego światła w pomieszczeniach, wilgotności, stanowiska. Uczy jak pielęgnować rośliny, przesadzać, podlewać, nawozić, przycinać, czyścić i rozmnażać. Książka w niewielkim formacie, wydana na matowym papierze, zachwyci wszystkich miłośników zieleni. Na szczególną uwagę zasługują fotografie wnętrz oraz samych roślin. W tekście wyodrębniono porady i kolorem zaznaczono opisy poszczególnych gatunków. Polecam. Oprawa miękka, klejona, kolorowe zdjęcia, na końcu polecana lektura dodatkowa, indeks, nota o autorce.
  • Jak (nie) rozwijać się duchowo
        Autor: Tomasz Czyżewski Wydawnictwo WAM   Tomasz Czyżewski jest psychologiem, absolwentem Studium Psychoterapii Integratywnej w podejściu chrześcijańskim. Od ponad dziesięciu lat prowadzi prywatną praktykę w Łomży. Zaangażowany w ruchy religijne, założył modlitewno-terapeutyczną Grupę Zdrowej Wiary. W swojej książce pokazuje mechanizm działania zła w środowisku religijnym. To subtelne, powolne, zakamuflowane prowadzenie człowieka do upadku. Zły duch upodabnia się do pobożnych i dobrych pragnień człowieka. W imię Boga można wymuszać posłuch, budzić poczucie winy, manipulować, gwałcić sumienie. Zdaniem autora, najwięcej odejść od wiary w obrębie Kościoła bierze się z fałszywego mistycyzmu, radykalnego przeciwstawiania tego, co ludzkie, temu, co boskie, z patologicznych form religijności. Czyżewski uważa, że wszelkie patologie związane z religią to rodzaj wyrafinowanej ucieczki przed samym sobą. Duchowość jest w tej publikacji rozumiana wyłącznie w perspektywie katolickiej. Autor sięga do historii badań i opisuje teorie Feuerbacha (religia jako patologia), Marksa (religia to opium dla ludu), Nietzschego (śmierć Boga), Freuda (religia to źródło cierpień). Następnie omawia konflikt pomiędzy psychologią i duchowością oraz zaniedbywanie drugiego przykazania miłości lub złą jego interpretację. Główna treść publikacji została uporządkowana w dziesięciu rozdziałach, odpowiadających kolejno dziesięciu typom duchowych patologii: nawiedzony, fanatyk, bożyszcze, cierpiętnik, klerykał, odstępca, świętoszek, fundamentalista, akolita, wybawca. Książkę, ze względu na bogate zaplecze naukowe, można zaliczyć do publikacji popularnonaukowych. Przystępny język i ciekawe ujęcie tematu. Polecam. Oprawa miękka, klejona, przypisy, bibliografia.
  • Powrót do Edenu
      Autor: Paco Roca Wydawnictwo: Kultura Gniewu   Kolejny na naszej liście komiks hiszpańskiego ilustratora Paco Roca, zdobywcy wielu prestiżowych nagród, autora scenariusza filmu animowanego, komiksów „Koleje losu” i „Dom” (p. 21/2021). Omawiana publikacja została dostrzeżona przez jurorów Nagrody ACDCómic oraz Nagrody El Corte Inglés. Inspiracją do stworzenia tego komiksu było rodzinne zdjęcie. Autor opowiada historię babki – Antoniny. Podczas wojny domowej w Hiszpanii, jak wielu innych ludzi, cierpiała nędzę i głód. Generał Franco świetnie dogadywał się z Hitlerem. Starsza siostra Antoniny wyszła za mąż i urodziła dwoje dzieci. Wszyscy mieszkali w jednym, małym mieszkaniu, co było przyczyną  konfliktów. Rodzina zaczęła się rozpadać. Pamiątką po ostatniej beztroskiej niedzieli na plaży jest właśnie ta fotografia, wykonana w 1946 roku. Roca opowiada o wujkach, ciotkach i dziadkach, tworząc gotowy scenariusz filmowy. Każdy z bohaterów komiksu ma jedną, charakterystyczną cechę. Teściowe nie lubią swoich synowych. Teściowie źle traktują zięciów. Im głębiej sięgnąć w rodzinne archiwa, tym więcej znajdziemy tam nieszczęść, zawiści, rywalizacji i cierpienia dzieci, obarczanych problemami dorosłych. Mała Antonina obserwuje swoje rodzeństwo, słucha opowieści matki i marzy o Edenie, w którym wreszcie naje się do syta. Czytelnicy znajdą w tej publikacji ciepłe wspomnienia z dzieciństwa, radość i smutek dnia codziennego oraz burzliwą historię wojenną. A wszystko to w charakterystycznym stylu Roca, oryginalną kreską i w odcieniach sepii. Polecam. Oprawa twarda, szyta.
  • Sekret magika
    Autor: Max Czornyj Ilustracje: Ola Stępień Wydawnictwo: Frajda Poziom: BD II   Max Czornyj, autor poczytnych thrillerów i powieści kryminalnych, debiutuje na polu literatury dziecięcej. Proponuje młodym czytelnikom serię detektywistyczną zatytułowaną „Zagadkowi Agenci”, którą otwiera  niezwykle intrygujący „Sekret magika”. Eryk Deryło i jego starszy brat Roman mieszkają w zamku, a właściwie fortalicji. Ich rodzice zakochani są w dawnych czasach, prowadzą Antykwariat Zamkowy (czyli sklep ze starymi księgami i rozmaitymi starociami), są na bakier z nowoczesnością, a synów starają się wychować na dżentelmenów „rodem sprzed stu lat”. Ich światopogląd ochoczo podziela młodszy, niezwykle inteligentny i kulturalny syn Eryk, który często cytuje ich sentencje, wytwornie się ubiera (przez co rzeczywiście wygląda jak dżentelmen z innej epoki), pasjonuje się historią i pochłania mnóstwo książek (w tym podręczniki kryminalistyki). Bracia wraz ze swoją przyjaciółką Ewą, miłośniczką nowych technologii i właścicielką Bestii, robota przypominającego tygrysiątko, prowadzą biuro detektywistyczne, zwane sekretnym gabinetem. Pewnego letniego dnia przychodzi do nich po pomoc Witek, który szczegółowo relacjonuje im wydarzenia z ostatnich dni. Otóż chłopiec, chcąc udowodnić swoją odwagę i zdobyć uznanie dzieciaków na podwórku, udał się ze swoim ukochanym psem Toską do owianego tajemnicą obozowiska Szalonego Magika, iluzjonisty noszącego demoniczną maskę klauna, który zna tajniki czarnej magii. Po pomyślnym przejściu eliminacji podpisał swoisty cyrograf. Następnego dnia podczas przedstawienia jego pies zniknął, a wraz z nim jeszcze kilka innych zwierząt i sam iluzjonista. Młodzi detektywi wkraczają do akcji. Zanim jednak rozwiążą sprawę znikających zwierząt czekają ich niebezpieczne przygody, śmiertelne pułapki i szalone pościgi. Trzymająca w napięciu, emocjonująca, błyskotliwie i dowcipnie napisana (jest tu nawet retrospekcja) powieść kryminalna, a zarazem wartościowa opowieść o magii przyjaźni, czytania i bezinteresownego pomagania innym. Spodoba się również dorosłym czytelnikom. Świetny jest też audiobook w wykonaniu Wiktora Zborowskiego. Publikacja zawiera czarno-białe ilustracje oraz słowniczek. Okładka twarda, szyta. Bardzo polecam.
  • Złapię cię! Tutu i pojazdy
    Autor: Piotr Karski Wydawnictwo: Dwie Siostry Poziom: BD O Kartonowa książka obrazkowa dla najmłodszych autorstwa Piotra Karskiego, wielokrotnie nagradzanego grafika, ilustratora i twórcy książek dla dzieci (poprzednio na liście: „W góry” p. 14/2016). Maluchy znajdą tu mnóstwo pojazdów (jest ich ponad dwadzieścia), niesamowite przygody, szalony pościg oraz element zaskoczenia. Tutu, mały, czarny stworek z dużymi oczami i długim ogonem, goni tajemniczego uciekiniera, wpadając w różne tarapaty i co chwila przesiadając się z pojazdu na pojazd. Pędzi na przykład rowerem przez las, a gdy dojeżdża do rzeki, przeskakuje do kajaka, następnie tuż przed wodospadem chwyta się nosorożca lecącego na lotni, a po chwili leci już samolotem przez chmury. Zaliczy nawet przejażdżkę psim zaprzęgiem, łodzią podwodną, wozem strażackim i rakietą. Uwagę dzieci przykują rewelacyjne, pełne nasyconych kolorów ilustracje z czarnym konturem. Z ekscytacją będą śledzić niezwykle zwinnego i sprytnego bohatera, który przeskakuje ze strony na stronę do innego pojazdu. Pomysłowa, atrakcyjna i zabawna lektura. Doskonała propozycja dla najmłodszych czytelników. Poręczna, całokartonowa, z zaokrąglonymi rogami. Gorąco polecam.    
  • Planeta zamknięta w słoiku
    Autor: Martin Stanev Wydawnictwo: Słowne Młode Poziom: BD O/I     Autorska książka brytyjskiego ilustratora inspirującego się światem przyrody oraz wschodnioeuropejskimi obrazami i designem. Dwójka rodzeństwa niezbyt chętnie odwiedza swoją samotnie mieszkającą babcię. Uważają, że jej posiłki są bezsmakowe, a opowiadane przez nią historie – zbyt rozwlekłe. Wydaje im się, że wiedzie ona wyjątkowo zwyczajne i nudne życie, które kręci się tylko wokół zakupów, dziergania i robienia przetworów. Wszystko się zmienia, gdy babcia znika. Dzieci wyruszają na jej poszukiwanie. Najpierw trafiają do tajemniczego, podziemnego pomieszczenia wypełnionego magicznymi słoikami zawierającymi między innymi wspomnienia, zapachy, historie, przyrodę i uczucia. Następnie docierają do rezerwatu pełnego dzikich zwierząt. To właśnie tam znajdują babcię. Odkrywają, że nie jest ona wcale nudną staruszką, tylko niezwykłą osobą, która opiekuje się dzikimi zwierzętami, zajmuje się ochroną planety i dba o cuda przyrody. Magii tej uroczej, metaforycznej opowieści dodają wspaniałe, nasycone barwami ilustracje. Książka podkreśla znaczenie ochrony środowiska i wartość więzi rodzinnych. Większy format, twarda oprawa, szyta. Bardzo polecam.  
  • Kot. Instrukcja obsługi
    Autorka: Kasia Antczak Wydawnictwo: Kropka     Kasia Antczak, psycholożka zwierząt, trenerka psów oraz autorka świetnej książki „SOS pies” (p. 21/2021), tym razem wprowadza dzieci w koci świat. Przedstawia różne zachowania kotki Kropki i sytuacje z jej życia, pokazując, w jaki sposób można zaspokoić jej potrzeby i rozwiązać jej rozterki. Scenki z udziałem bohaterki są pretekstem do zapoznania małych czytelników z kocimi zwyczajami i ulubionymi zabawami, jak też do wyjaśnienia im, na czym polega codzienna opieka nad kotem i jakie wiążą się z nią obowiązki. Dzieci dowiedzą się również, czego koty nie lubią oraz jak zadbać o ich bezpieczeństwo. Znajdą też wskazówki dotyczące kontaktów kotów z psami oraz dokarmiania bezdomnych kotów. Książka jest bardzo atrakcyjnie i pomysłowo zaprojektowana – po lewej stronie znajdują się całostronicowe, plakatowe ilustracje przedstawiające różne sytuacje z życia kotki Kropki, po prawej zaś stronie – przejrzyste, świetne instrukcje obrazkowe uzupełnione ciekawostkami i poradami. Wartościowa, urocza lektura, która pomaga lepiej zrozumieć naturę kota oraz uczy odpowiedzialności i szacunku do zwierząt. Oładka twarda, szyta. Bardzo polecam.
  • Czekając na mordercę
    Autorka: Fleur Hitchcock Wydawnictwo: Zielona Sowa Poziom: BD III     Kolejna na naszej liście książka znanej brytyjskiej pisarki to wciągający  thriller dla młodzieży; poprzednio: „Chłopiec, który latał” p. 10/2020. Akcja rozgrywa się w upalne lato w małej angielskiej wiosce. Daniel spędza tam wakacje, towarzysząc mamie, która pracuje na wykopaliskach archeologicznych jako ekspertka od kości. Pewnego dnia wraz z nowo poznaną koleżanką Florence odkrywają w opróżnionym zbiorniku retencyjnym wrak samochodu. Wydaje im się, że widzą kogoś w środku, ale gdy następnego dnia policja wyciąga auto, okazuje się, że nikogo w nim nie ma. Wkrótce w rzece pies dziewczyny znajduje przestrzeloną czaszkę. Jedna z mieszkających w wiosce kobiet jest przekonana, że są to zwłoki jej zaginionego w 1976 roku męża. Młodzi detektywi podejrzewają, że ktoś usunął ciało z samochodu i wrzucił do rzeki. Zaczynają prowadzić własne śledztwo i odkrywać historię rodziny zaginionego mężczyzny, ale ktoś ewidentnie chce ich nastraszyć i zniechęcić do zajmowania się tą sprawą. Najpierw Daniel znajduje w swoim mieszkaniu kruki, potem zostaje prawie zgnieciony przez bele słomy, później zaś on i jego mama zostają zaatakowani przez pszczoły, które ktoś włożył pod maskę samochodu. Mimo tych niebezpiecznych sytuacji bohaterowie nie rezygnują z tropienia mordercy i odkrywania prawdy. Autorka znakomicie buduje napięcie i poczucie niepokoju oraz doskonale oddaje duszny klimat. Uwagę młodych czytelników z pewnością też przyciągną: dynamiczna, pełna napięcia akcja (rozgrywająca się m.in. w nocy na cmentarzu), zbrodnia sprzed lat, kradzież złota, wiejskie przesądy, realne niebezpieczeństwo utraty życia oraz katastroficzne sceny powodzi. Trzymająca w napięciu, świetnie napisana i skonstruowana powieść. Okładka miękka, klejona. Bardzo polecam.
  • Roślinkowa książka
    Autorka: Anna Salamon Wydawnictwo: Nasa Księgarnia Poziom: BD O/I     Twórczynie „Literkowej książki” (p. 8/2020) i „Cyferkowej książki” (p. 9/2021) tym razem biorą na warsztat pory roku i florę. Zachęcają dzieci do obserwowania otaczającej je przyrody i odkrywania piękna roślin. Anna Salamon wydziergała zachwycające kwiaty z ogrodów, pól i łąk, a także zioła, owoce leśne, zboża, drzewa, krzewy i liście, tworząc swoisty zielnik. Roślinkowa prezentacja przeplatana jest rozkładówkowymi obrazami w scenerii czterech pór roku, wyczarowanymi zarówno z włóczki, jak też z tkanin, pasmanterii i papieru. Ilustracjom towarzyszą opisy roślin, zagadki, pytania, ciekawostki przyrodnicze i kulinarne oraz rymowane wierszyki, za które odpowiada Alicja Krzanik. Piękna, pobudzająca wyobraźnię książka zachęcająca dzieci  do poznawania roślin, jak też do kreatywnych zabaw i aktywności. Uwagę przykuwa już sama okładka, na której włóczkowe literki tworzące tytuł książki ozdobione są roślinnymi motywami („N” niezapominajką, a „W” wrzosem). Duży format, solidne kartonowe strony. Bardzo polecam.
  • O jedno cię proszę
    Autorka: Laura Dave Wydawnictwo: Marginesy       Kolejna na naszej liście książka amerykańskiej pisarki i dziennikarki; poprzednio: „Party rozwodowe” p. 22/2013. Hannah od ponad roku jest szczęśliwą żoną Owena, który samotnie wychowuje szesnastoletnią Bailey z poprzedniego małżeństwa, a pracuje jako główny programista w firmie technologicznej tworzącej narzędzia zabezpieczające prywatność w sieci. Poznała go kilka lat wcześniej w swoim nowojorskim warsztacie, w którym tworzyła piękne, drewniane meble w stylu rustykalnym. Teraz mieszka z ukochanym i jego dość nieprzystępną córką, która jej nie akceptuje, w ich domu na wodzie w Sausalito, niewielkiej miejscowości w północnej Kalifornii. Pewnego dnia cudowny mąż i wspaniały ojciec, dla którego córka była całym życiem, znika bez śladu, przekazując żonie karteczkę z prośbą, aby chroniła Bailey, a córce zostawiając w szkolnej szafce torbę pełną pieniędzy. Wkrótce okazuje się, że prezes firmy, w której pracował Owen, został aresztowany, a FBI prowadzi śledztwo w sprawie defraudacji i oszustwa. Hannah i Bailey nie wierzą, że Owen jest zamieszany w przekręty finansowe swojej firmy. Próbują na własną rękę go odnaleźć i wyjaśnić, co się stało. Wyruszają do Austin, miejsca, z którym wiążą się najodleglejsze wspomnienia Bailey, kiedy żyła jeszcze jej mama. Tam odkrywają prawdziwą tożsamość Owena, jego tajemnice z przeszłości i dramatyczne historie rodzinne. Narracja Hannah przeplata bieżące wydarzenia z fragmentami przeszłości. Autorka stopniowo odsłania kolejne elementy zagadki, skupiając się na relacji macochy i pasierbicy, które wraz z rozwojem akcji zbliżają się do siebie. Wciągająca, pełna tajemnic z przeszłości i zwrotów akcji opowieść o więziach rodzinnych, zaufaniu, walce o bezpieczeństwo i miłość najbliższych. Przygotowywany jest serial na podstawie książki. Okładka miękka, klejona. Polecam fanom lekkich thrillerów.
  • Tajemnice długowieczności. Jak przyjaźń, życzliwość i optymizm pomagają dożyć stu lat
    Autorka: Marta Zaraska Wydawnictwo: WAB   Kolejna na naszej liście książka polsko-francusko-kanadyjskiej dziennikarki naukowej, która publikuje m.in. w „Washington Post”, „Scientific American”, „New Scientist” i „Polityce”; poprzednio: „Mięsoholicy: 2,5 miliona lat mięsożerczej obsesji człowieka” (p. 5/2017). Tym razem autorka zgłębia temat długowieczności, pokazując powiązania między sposobem myślenia człowieka a jego zdrowiem. Przekonuje, że na nasze zdrowie i długość życia pozytywnie wpływają nie tylko tradycyjne czynniki, takie jak zdrowe odżywianie i ćwiczenia fizyczne, ale też relacje społeczne, więzi rodzinne, przyjaźnie, aktywność umysłowa, empatia, życzliwość, optymizm, wolontariat, trening uważności, emocje i psychika. Książka podzielona jest na dwie części – pierwsza dotyczy procesu starzenia się oraz wpływu powiązań między umysłem a ciałem na stan zdrowia, druga zaś to omówienie działań, nawyków, uczuć i zachowań społecznych mających wpływ na długowieczność. Autorka prezentuje tu wyniki badań naukowych i prac badawczych, m.in. z zakresu biochemii molekularnej, neuronauki, zoologii, psychologii, antropologii i marketingu. Opiera się również na rozmowach i korespondencji z ponad pięćdziesięcioma naukowcami, jak też na własnych badaniach terenowych. Odwiedza m.in. oksfordzki ośrodek badawczy, który przeprowadza testy behawioralne na myszach leśnych oraz bada wpływ życia społecznego na mikrobiom jelitowy, a w Japonii – małą wioskę Matsukawa, której mieszkańcy pielęgnują park ze ścieżkami do masażu stóp i kwiatami w toaletach publicznych. Opisuje też wiele interesujących przykładów i historii, np. francuskiej rekordzistki długowieczności, Jeanne Calment, która dożyła 122 lat, kobiety z rzadkim zaburzeniem genetycznym, które powoduje, że nigdy nie odczuwa ona strachu, oraz dziewczynki z zespołem Williamsa, nazywanym antyautyzmem. Każdy rozdział kończy się wskazówkami dotyczącymi zwiększenia szans na długie życie. Ciekawie, przystępnie napisana publikacja popularnonaukowa z elementami poradnikowymi. Zawiera przypisy. Okładka miękka, klejona. Polecam.  
  • Co pożera Wszechświat? I inne zagadki kosmosu
    Autor: Paul Davies Wydawnictwo: Copernicus Center Press     Książka brytyjskiego fizyka i kosmologa zaangażowanego w projekt SETI, czyli poszukiwanie pozaziemskich cywilizacji, to znakomite, zwięzłe kompendium współczesnej wiedzy fizycznej. Autor w krótkich rozdziałach, których tytuły są przeważnie pytaniami dotyczącymi natury materii lub Wszechświata, w przystępny sposób wyjaśnia zawiłości fizyki teoretycznej. Czytelnik znajdzie m.in. odpowiedzi na pytania związane z Wielkim Wybuchem i ewolucją kosmosu, względnością ruchu, prędkością i jej odczuwaniem, cząstkami elementarnymi czy czarnymi dziurami. Bardzo ciekawy fragment stanowią końcowe rozdziały poświęcone zagadnieniom z pogranicza fizyki i filozofii. Praktycznie każdy człowiek przynajmniej raz w życiu zadał sobie pytanie: „dlaczego żyję właśnie teraz”? Okazuje się, że mogą być tego dwa powody: pierwszy związany z życiem gwiazd, które są producentami pierwiastków chemicznych, drugi dość prozaiczny – ponieważ teraz żyje najwięcej ludzi w historii Ziemi. Ostatnim wielkim pytaniem jest odwieczne zagadnienie nurtujące ludzkość „jaki to wszystko ma sens”? Autor proponuje dwa podejścia: przyjęcie Wszechświata jako zastanej, otaczającej nas rzeczywistości i jej poznawanie lub uznanie, że opiera się on na głębszej, niepoznanej jeszcze warstwie rozumnego ładu. Ciekawie napisana, bez naukowego żargonu książka, którą warto przeczytać i zastanowić się nad najważniejszymi pytaniami ludzkości. Zawiera przypisy, indeks oraz czarno-białe ilustracje. Okładka twarda, szyta. Polecam. Poprzednio na liście: „Milczenie gwiazd” p. 6/2013.
  • Broad Peak. Darowane życie
    Autorka: Monika Walewska Wydawnictwo: Słowne     Nowa publikacja podróżniczki, zdobywczyni Korony Ziemi, żeglarki oceanicznej, dziennikarki i autorki książek o tematyce podróżniczej i górskiej; poprzednio na liście: „Manaslu. Góra Ducha, Góra Kobiet” p. 3/2020. Monika Witkowska próbowała zdobyć Broad Peak, dwunastą pod względem wysokości górę świata, dwukrotnie – za pierwszym razem, w 2017 roku, musiała zrezygnować w czasie ataku szczytowego ze względu na nieoczekiwane załamanie pogody i powstałe zagrożenie lawinowe, drugie zaś jej podejście w 2021 roku miało dramatyczny finał, gdyż spadła z wysokości około 7500 m, na szczęście po 300-metrowym zjeździe udało jej się wyhamować. Prezentowana książka to pasjonująca relacja z jej drugiej wyprawy na Broad Peak, od przygotowań i pierwszych dni w Pakistanie przez lodowcowe wędrówki i miesiąc na wysokości, aż do powrotu. Autorka szczegółowo opisuje kolejne dni wyprawy, wyjścia w górę, obozową codzienność, wysokogórskie realia i widoki. Opowiada o swoich współtowarzyszach, spotkaniach z innymi wspinaczami, wieczornych posiadówkach w obozie, prowadzonych dyskusjach, wyzwaniach i trudnych psychicznie chwilach, dzieli się też swoimi refleksjami i przemyśleniami. Relację z wyprawy uzupełnia ciekawymi informacjami dotyczącymi m.in. himalaizmu, Pakistanu, Karakorum, lokalnych tradycji, pracy tragarza, słynnych wspinaczy i wejść na Broad Peak, jak też wywiadami (z Krzysztofem Wielickim i Krystyną Palmowską). Witkowska również tę wyprawę połączyła z realizacją celu pomagania potrzebującym, po raz kolejny przeliczyła wysokość góry na złotówki, a zebrane pieniądze przeznaczyła na wózek z napędem elektrycznym dla Antka zmagającego się z dziecięcym porażeniem mózgowym. Książka zawiera wiele pięknych fotografii. Bardzo ciekawa lektura. Oprawa twarda, szyta. Polecam miłośnikom literatury górskiej.  
  • Błyskawica. Historia Wandy Traczyk-Stawskiej – żołnierza powstania warszawskiego
    Autor: Michał Wójcik Wydawnictwo: WAB           Książka historyka, dziennikarza, pisarza to wywiad rzeka z kobietą, która nigdy nie stała z boku. Wanda Traczyk-Stawska, w chwili wybuchu drugiej wojny światowej miała dwanaście lat (była łobuziarą uwielbiającą grać w piłkę nożną). Jej dzieciństwo spędzane na warszawskim Powiślu i Mokotowie brutalnie przerwały bomby i walki toczone tuż obok jej domu na ulicy Dolnej. Tam pierwszy raz zetknęła się ze śmiercią, gdy na jej oczach niemieccy żołnierze pociskami z cekaemu rozerwali na strzępy niemowlę. Brutalność wojny będzie jej towarzyszyć przez kolejne lata, zabierając matkę, brata, kolegów z powstańczego oddziału. Historie opowiadane przez bohaterkę ukazują prawdziwe oblicze powstania warszawskiego, pokazują emocje i uczucia, które targały żołnierzami. Czytelnik dostaje obraz silnej kobiety, uparcie upominającej się przez całe swoje życie o słabszych i zapomnianych, dzieci dotknięte niepełnosprawnościami, z którymi po skończeniu studiów psychologicznych pracowała w szkole specjalnej na warszawskiej Pradze i dla których poparła w 2018 roku protest w Sejmie. Wiele swojego czasu i sił poświęciła również na poszukiwania i upamiętnienie poległych kolegów z powstańczego oddziału oraz brata, którego miejsca pochówku długo szukała. Dobrze, ciekawie napisana książka, w której pada dużo ważnych słów dotyczących człowieczeństwa, patriotyzmu i wolności. Publikacja zawiera bibliografię oraz fotografie. Okładka twarda, szyta. Polecam.
  • Jak przeżyć w starożytnym Egipcie
    Autorka: Charlotte Booth Wydawnictwo Poznańskie     Książka brytyjskiej archeolożki i historyczki specjalizującej się w historii starożytnego Egiptu, która wykłada na Uniwersytecie Londyńskim. Autorka zachęca czytelnika do przeniesienia się w wyobraźni do starożytnych Teb (1360 roku p.n.e.) i wczucia się w rolę cudzoziemca przybywającego do tego pełnego życia i dynamicznie rozwijającego się miasta, aby rozpocząć tam nowe życie. Niniejsza książka ma być dla niego poręcznym przewodnikiem pomagającym mu się odnaleźć w tamtejszej rzeczywistości i zrozumieć różne aspekty życia ówczesnych Egipcjan. Podpowiada na przykład, jak znaleźć dom i pracę w Tebach (najłatwiej będzie zostać praczem), gdzie zrobić zakupy i co można zjeść (jeśli nie jesteśmy zbyt zamożni, to przede wszystkim chleb, piwo i warzywa), jak dbać o zdrowie (będziemy się myli mydłem z soli, sody i popiołu, a w razie choroby raczej nie skorzystamy z bardzo drogiej wizyty u medyka przy świątyni, ale możemy szukać pomocy u znachorki). Dowiemy się też, że musimy zgolić głowę, nosić perukę, malować oczy, chodzić boso, nosić tunikę i biżuterię, a w wolnym czasie możemy popływać w Nilu lub pograć w gry planszowe (np. w psy i szakale). Autorka w barwny i skondensowany sposób opisuje elementy codziennego życia w starożytnym Egipcie, wyzwania, z jakim mierzyli się jego mieszkańcy, a także popularne aspekty historii egipskiej. Przekazuje wiele ciekawych informacji o religii, kultach poszczególnych bóstw, strukturze społeczeństwa, kulturze i prawie. Doskonale wypełnia rolę przewodniczki, posługując się lekkim, bezpośrednim, plastycznym stylem i uatrakcyjniając swą opowieść ciekawostkami archeologicznymi i historycznymi (zostały one zamieszczone w ramkach). Ciekawe, niezwykle przystępne ujęcie tematu życia codziennego starożytnych Egipcjan. Książka ma charakter popularyzatorski i skierowana jest do szerokiego grona odbiorców. Zawiera słowniczek, przypisy końcowe, bibliografię oraz czarno-białe ilustracje. Mały druk, okładka miękka, klejona. Polecam.
  • Między Chrystusem a Antychrystem
        Autor: ks. Robert Skrzypczak Wydawnictwo Esprit   Kolejna publikacja cenionego rekolekcjonisty, autora i tłumacza, jednego z pierwszych popularyzatorów osoby ks. Dolindo w Polsce, profesora Akademii Katolickiej w Warszawie, wyróżnionego nagrodą Totus (2013) za propagowanie nauczania św. Jana Pawła II oraz Medalem św. Edyty Stein (2017), współpracownika redakcji „Gościa Niedzielnego”. Ksiądz Robert Skrzypczak cytuje słowa Benedykta XVI: „Kościół jest ciałem dwuczęściowym: jedna należy do Chrystusa, druga zaś do diabła”. Wielu mistyków przewidywało nadchodzący koniec czasów. Należy zwrócić uwagę na to określenie. Nie chodzi tu o koniec świata. Na „końcu czasów” musi dojść do odstępstwa, apostazji i oddzielenia dobrych od złych. Autor opisuje erupcję postnowoczesności w jej płynnej, zmiennej, nieuchwytnej postaci. „Płynność stała się kluczem hermeneutycznym opisu obecnego postmodernistycznego świata. Obecnie dokonuje się nieunikniony proces zmian modeli kulturowych, struktur i zachowań społecznych, które powodują, że styl życia, relacje, organizacje, system produkcji, wartości i środki komunikacji mają już niewiele wspólnego z ich odpowiednikami z przeszłości. Dzisiejsze społeczeństwo jest płynne, a dokładniej – rozlane. Zmierza w kierunki zindywidualizowanych podmiotów i rozwodnienia istoty”. Ludzie dopasowują się do warunków, dają się łatwo manipulować, żądają natychmiastowej nagrody, koncentrują na doraźnych korzyściach. Ksiądz profesor tworzy portret Antychrysta, który jest uśmiechniętym trucicielem, wnosi do kościoła humanistyczne wartości, organizuje akcje dobroczynne, angażuje się w walkę z nierównościami, cierpieniem, zanieczyszczeniem środowiska i efektem cieplarnianym. Zasłania sobą Chrystusa. Tymczasem, jak pisze autor, celem człowieka wierzącego nie jest bycie szczęśliwym mieszkańcem Ziemi, ale odkupionym w Chrystusie obywatelem nieba. Publikacja opisuje ważne aspekty życia religijnego w świetle bieżących trendów i wydarzeń społecznych. Autor prezentuje sylwetki świętych, przywołuje znamienne zapowiedzi biblijne, opisuje objawienia maryjne i spostrzeżenia wybitnych postaci czasów współczesnych, stara się odczytać konkretne znaki czasów. Cytuje nauczanie kard. Biffiego oraz profetyczne słowa z książki Włodzimierza Sołowjowa. Wielkie postacie, które w dziejach zbawienia odegrały potężną rolę, cierpiące i prześladowane, mogą dziś być przewodnikami w walce z księciem ciemności. W przeglądzie 9/2022 omawialiśmy tego autora „Kazania pasyjne”. Polecam. Oprawa miękka, klejona.
  • Trzy żywioły
        Autorka: Simona Kossak Wydawnictwo Marginesy   Kolejna publikacja nieżyjącej już, a popularnej w ostatnich latach badaczki Simony Kossak, polskiej biolożki, profesora nauk leśnych, popularyzatorki nauki, znanej z aktywności na rzecz zachowania resztek naturalnych ekosystemów Polski. Pracując naukowo zajmowała się, między innymi, ekologią behawioralną ssaków. Pochodziła ze znanej artystycznej rodziny. Była córką Jerzego Kossaka, siostrą Glorii Kossak, wnuczką Wojciecha Kossaka i prawnuczką Juliusza Kossaka, bratanicą Magdaleny Samozwaniec oraz Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej. Jej partnerem życiowym był Lech Wilczek – fotograf i przyrodnik, którego poznała po przeprowadzce do leśniczówki „Dziedzinka” w Puszczy Białowieskiej. Kossak barwnie opowiada o zwierzętach. Czasami stawia je człowiekowi za wzór. Opisując zachowania wilków podkreśla rolę przywódcy, który nie może być głupim dyktatorem wymuszającym władzę i bezwzględny posłuch, bo to oznaczałoby śmierć stada. Szef nie leży w ciepłej noże, nie odpoczywa, nie czeka, ale szuka, tropi i znajduje pożywienie. Jego pozycja oznacza prestiż, a nie siłę. Drapieżniki nie są zagrożeniem dla mniejszych zwierząt. Zabijają najsłabsze osobniki, ale nigdy nie doprowadzają do wytępienia całego gatunku. Inaczej jest niestety z człowiekiem, który wkracza na terytorium zwierząt i mówi im, że mają zniknąć. Autorka pokazuje jak urozmaicić leśne wędrówki, szukając zwierzęcych tropów albo tak zwanych zrzutów, czyli poroża jelenia. Wyjaśnia na czym polega niezwykła relacja dziecka z misiem. Opisuje zwyczaj oswajania niedźwiedzi, w których dawne plemiona dostrzegały ludzkie odruchy. Inuici uważali, że dusza ludzka po śmierci zamieszkuje ciało niedźwiedzia. Publikacja bardzo ciekawa, pełna anegdot i ciekawostek z życia małych i większych ssaków, owadów, mięczaków, ryb i ptaków. Polecam. Oprawa miękka, klejona, czarno białe zdjęcia i ilustracje.
  • Hajland. Jak ćpają nasze dzieci
        Autorki: Maria Banaszak, Agata Jankowska Wydawnictwo Wielka Litera   dr Maria Banaszak jest certyfikowaną specjalistką psychoterapii uzależnień, psychoterapeutką poznawczo-behawioralna i badaczką społeczną. Pracuje w Ośrodku Leczenia, Terapii i Rehabilitacji Uzależnień Monar w Głoskowie. W książce udziela wywiadu dziennikarce i reportażystce – Agacie Jankowskiej. Mówi o młodzieżowych sposobach na spędzanie wolnego czasu. Niezbędnym dodatkiem każdej imprezy jest alkohol i narkotyki. Wielu rodziców nie chce wiedzieć, co robią ich dzieci. Dają im nielimitowany dostęp do swoich kart kredytowych i wymagają tylko dobrych wyników w nauce. Niestety zabawy z używkami często kończą się depresją, stanami lękowymi, samookaleczeniem i próbą samobójczą. „Projekt dziecko” jest porażką. Potomek zawiódł rodziców, nie spełnił ich oczekiwań i należy go odstawić do naprawy. To zestawienie korporacyjnego słownictwa z relacjami między najbliższymi ludźmi dobrze pokazuje, jak dorośli nie radzą sobie z uczuciami, zastępują je liczbami, tabelkami. Wywierają presję na najmłodsze pokolenie, które potem jest zbyt zachłanne, bezwzględne, egoistyczne. Pokazują nie ciężką pracę nad osiągnięciem odpowiedniej formy, poziomu umiejętności, ale drogę na skróty. Towarzyszy temu zawsze wysoka dawka adrenaliny, ryzyka. Z czasem trzeba ją niestety zastąpić alkoholem i narkotykami. Dr Banaszak mówi o środowiskach, w których najczęściej dochodzi do kryzysu wychowawczego. Nie są to domy biedne i patologiczne, a coraz częściej środowiska inteligenckie. Publikacja otwiera oczy rodzicom na wiele współczesnych problemów, uczy czym jest przemoc emocjonalna i ekonomiczna, nadopiekuńczość, wyręczanie dzieci, nadmierna zapobiegliwość. Okazuje się, że metodą bezstresowego wychowania wcale nie wychowaliśmy niezestresowanych dzieci. Książka zainteresuje wychowawców, opiekunów i rodziców dzieci wchodzących w wiek dojrzewania. Dzięki niej czytelnik pozna mity związane z tak zwanymi miękkimi narkotykami, dowie się jakie są skutki zażywania substancji psychoaktywnych, nauczy się rozróżniać konopie od marihuany. Polecam. Oprawa miękka, klejona.
  • Dobra nasza! Polska – przewodnik dla dzieci
        Autorka: Małgorzata Ruszkowska Ilustracje Klaudia Kozińska Wydawnictwo Dwie Siostry Przewodnik dla dzieci autorstwa Małgorzaty Ruszkowskiej – etnolożki, przewodniczki po Warszawie, redaktorki, współautorki książek kulinarnych i książek dla dzieci, założycielki roślinnego bloga Mead Ladies. Publikacja przybliża najmłodszym czytelnikom najważniejsze informacje geograficzne dotyczące terytorium naszego kraju. Czytelnicy podróżują szlakiem zamków i pałaców, poznają legendy, historię właścicieli wielkich posiadłości, nazwy detali architektonicznych i rozmaitych stylowych dekoracji, największe budowle i najstarsze drzewa. Następnie wędrują w rytmie polskich miast. Potem wyruszają w stronę natury, Puszczy Białowieskiej, Ojcowskiego Parku Narodowego i wielkich jezior. W oddzielnych rozdziałach opisane zostały najciekawsze muzea, podziemne trasy, szlaki trzech kultur, miejsca mocy, parki etnograficzne i cmentarze. Publikacja idealna na okres wakacyjny. Uczy planować podróże i wybierać atrakcje turystyczne. Ilustracje Klaudii Kozińskiej – graficzki, plakacistki, projektantki i ilustratorki, absolwentki Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, zostały narysowane grubą, czarna kredką i pokolorowane żywymi barwami. Nawiązują do prac Butenki w podobnym przewodniku, wydanym ponad dwadzieścia lat temu przez wydawnictwo Pascal. Polecam. Oprawa miękka, klejona.  
  • Fakty o tatusiach
        Autor: Oskar Kroon Ilustracje: Jenny Lucander Wydawnictwo Frajda Pierwsza, przetłumaczona na język polski, książka szwedzkiego pisarza Oskara Kroona to opowieść o dniu spędzonym z tatą. Autor tworzy zbiorowego bohatera – dzieci, chociaż na rysunkach widzimy tylko jedną małą dziewczynkę. Pisze o tatusiach, a czytelnik obserwuje jednego, typowego tatę. Tłumaczka, Anna Czernow, zachowała liczbę mnogą, co może jednak utrudniać zrozumienie tekstu. Dzień z tatą jest inny. Trzeba go rano ściągać z łóżka. Jest zawsze niewyspany, nieporadny, zamyślony, małomówny i zazwyczaj spóźniony. Nie panuje nad bałaganem, wielu rzeczy zapomina, cały czas nerwowo spogląda na telefon. Nie można mu przeszkadzać i zadawać zbyt wielu pytań, bo i tak nie odpowie. Ma swoją pracę i zainteresowania. Lubi czytać książki i wspinać się w górach. Wszystko to jest bardzo tajemnicze i ciekawe, dlatego dzieci lubią podglądać tatusiów, na przykład jak słuchają analogowych płyt. Świat taty jest trochę niedostępny. Dopiero powrót mamy z delegacji, konferencji lub innego wyjazdu przywraca harmonię i porządek. Rzeczy lądują na swoich miejscach i można pytać o wszystko. Autor trafnie opisuje zachowania mężczyzn. Dają dzieciom więcej swobody, przekazują pasje, odwagę i siłę, ale często są nieobecni i zapracowani. Sam tekst, a może właśnie zbyt dosłowne tłumaczenie, nie jest porywający. Wielką zaletą publikacji są doskonałe ilustracje Jenny Lucander, utytułowanej szwedzkiej artystki, absolwentki The School of Design and Crafts w Göteborgu. Jej prace to ołówkowe szkice wypełnione precyzyjnymi wzorami. Lucander dopowiada swoją, ciekawszą historię, wprowadza szczegóły, akcesoria, sprzęty, które mówią znacznie więcej o bohaterach. Widzimy porzucone na dywanie skórki od banana, rakiety do badmintona, podejrzany kubek z muchomorem, brudne naczynia w zlewie, rozsypaną kawę, graffiti na budynkach, sikającego psa i wiele innych szczegółów, które na pewno nie umkną uwadze młodych czytelników. Polecam. Oprawa twarda, szyta, większy format.
  • Fakty muszą zatańczyć
    Fakty muszą zatańczyć Mariusz SzczygiełAutor: Mariusz Szczygieł                            Wydawnictwo: Dowody na Istnienie       Nagradzany m.in. za “Gottland” (P. 22/06) i “Nie ma” (P. 24/18), najczęściej (po Hannie Krall) przekładany polski reporter Mariusz Szczygieł w najnowszej publikacji z humorem wspomina, że wcześnie odkrył, do jakich dwóch zajęć jest najbardziej predestynowany. Na szczęście nie dość skusiła go wizja kariery oszusta matrymonialnego, dzięki temu dzisiaj możemy oddać się przyjemności czytania jego kolejnej książki, będącej – jak to ładnie ujął wydawca – “esejem napisanym z miłości do reportażu”. Bo tym razem pisarz ujawnia się jako wielki pasjonat gatunku. W obszernych fragmentach zdradza tajniki pracy reporterskiej i przybliża historię reportażu literackiego, oddając hołd swoim guru w dziedzinie literatury faktu (Krall, Kapuściński, Kąkolewski, Szejnert). “Fakty…” są też opowieścią autobiograficzną. Autor wraca do początków swojej kariery reporterskiej i zdradza szczegóły z życia prywatnego (znajdziemy tu m.in. fragment z pierwszym publicznym wyznaniem, że jest gejem). O istocie i magii reportażu Szczygieł pisze w takich oto słowach: “Reportaż przenosi nas do wewnętrznego świata innych (…) pozwala porzucić swoje życie i przez chwilę żyć życiem kogoś innego. Kogoś, kto nie został wymyślony” (s. 27). Książkę bardzo polecam fanom gatunku, pisarstwa autora, czytelnikom, którzy szukają w reportażu cudzych przeżyć oraz zainteresowanym sztuką pisania o faktach. Publikacja zawiera fotografie; wydana w twardej, szytej oprawie. Poprzednio na liście: “Osobisty przewodnik po Pradze” (P. 13/20). 
  • Matka na obiad
    Matka na obiad Shalom AuslanderAutor: Shalom Auslander                                  Wydawnictwo Filtry     Shalom Auslander (po raz pierwszy na liście) to amerykański prozaik i eseista, autor książki wspomnieniowej, dwóch powieści i zbioru opowiadań, pochodzi z rodziny ultraortodoksyjnych Żydów. W swojej twórczości rozprawia się ze skrajną religijnością i emocjonalnym chłodem środowiska, w którym się wychował. W “Matce na obiad” główny bohater, mieszkaniec Nowego Jorku, mierzy się z problemem tożsamości. Dla Siódmego Seltzera owo “brzydkie” słowo na “t” zawsze oznaczało więzienie, z którego chciał uciec, wyrzekając się posiadania jakiegoś koloru skóry, wyznania, jakiejś ojczyzny, płci, orientacji itd. (lista tego typu “więziennych cel” jest nieskończenie długa). Według niego przydałby się tygiel, w którym miesza się narody. Pozwoliłoby to ludziom wreszcie pogodzić się z faktem, że wszyscy są tak samo “do kitu” (bohater używa w tym przypadku bardziej dosadnego słowa). Mimo że zerwał wszelkie więzi rodzinne i odciął się od swoich kanibamerykańskich korzeni, na wieść o zbliżającej się śmierci matki, Siódmy (imię stąd, że urodził się jako siódmy syn Amy) postanawia jechać do domu. Przeraża go myśl o konieczności spełnienia złożonej przez niego obietnicy. Zjedzenie studziewięćdziesięciocentymetrowego tłustego ciała matki (celowo na tę okoliczność zaprawianego przez nią hamburgerami), wydaje się czynem przekraczającym możliwości nie tylko jego, ale całego dwunastoosobowego rodzeństwa. Tym bardziej, że nikt z obecnych na ludożerczej stypie nie wiedziałby, jak się do tego aktu zabrać. No, może poza wujkiem Iszmaelem, ale jego przybycie powoduje tylko jeszcze większe zamieszanie. Oprócz tego, że główny bohater na co dzień dużo filozofuje, pracuje też jako lektor w wydawnictwie. Znudzony przewidywalnością kolejnych złych “powieści na temat dziedzictwa”, a przede wszystkim zirytowany pojawiającą się w nich tendencją do narzucania człowiekowi jakiejś tożsamości, postanawia sam napisać książkę – o młodym mężczyźnie, który próbuje zerwać ze swoimi korzeniami. Niestety, „Wychodzenie z cienia” poza tym, że na moment staje się łakomym kąskiem dla hejterów, odbija się brakiem echa. Prezentowana publikacja to inspirowana fabułą “Kiedy umieram” Williama Faulknera, świetnie napisana i przetłumaczona na język polski, przenikliwa, humorystyczna, ale i gorzka satyra na polityki tożsamości. Polecam. Oprawa miękka, klejona. 
  • Pojechałam do brata na południe
    Pojechałam do brata na południe Karin SmirnoffAutorka: Karin Smirnoff                                  Wydawnictwo Poznańskie       Debiut literacki szwedzkiej pisarki, dziennikarki i bizneswoman, będący zarazem pierwszym tomem sagi rodziny Kippów, to absorbująca, mocna i wyróżniająca się proza. Siła powieści Smirnoff tkwi w jej surowym klimacie, odtworzonym za pomocą powściągliwego języka i specyficznej dynamiki, w pozornie niezauważalnych, a jednak zaakcentowanych i idealnie uchwyconych momentach “bezruchu”, które stają się nadzwyczaj ekspresywnym obrazem emocji bohatera. Zastosowanie szczątkowej interpunkcji i brak wyróżnienia dużą literą nazw własnych czyni ten tekst na pozór niedbałym, ale w istocie dodatkowo przykuwa uwagę (czytelnik sam musi na bieżąco dostawiać w odpowiednich miejscach przecinki) i podkreśla jego oryginalny charakter. jana kippo po latach przyjeżdża do rodzinnej wsi odwiedzić swojego brata. Przy okazji zakochuje się w tajemniczym sąsiedzie, znajduje pracę w domu opieki, a w wolnej chwili poluje na ptaki. Ożywają w niej wspomnienia z dzieciństwa na temat ojca tyrana i alkoholika, którego usiłowała zadźgać widłami. Surowa w podejściu do życia postać bohaterki doskonale wpisuje się w srogą, zimową aurę szwedzkiej wsi i jej mieszkańców. Neutralne i naturalistyczne opisy wewnętrznych przeżyć jany, sytuacji, z którymi ma do czynienia w swojej pracy, gdzie zmaga się z widokiem nieporadnych, umierających ludzi, czy tych związanych z polowaniem, przedstawiających ją jako pospolitą, beznamiętną kłusowniczkę, nie raz wprawiają odbiorcę w konsternację i zostawiają z uczuciem niepewności. Książka w twardej, szytej oprawie. Ukazała się w “Serii Dzieł Pisarzy Skandynawskich”. Polecam.